Nieuws archief - Juni 2008

Golden Lion voor Frank Gehry
Start bouw 125 meter hoge woontoren in Den Haag
Architectenbureau LIAG presenteert boek "Naar school in 2040"
Transformatie kantoorpand tot mediatheek DOK Delft
Lezing architect Venhoeven in Leiden
Dag van de Architectuur 2008
OMA presenteert plan Coolsingel Rotterdam
Twee Nederlandse projecten bekroond met Dedalo Minosse Prize
Prijs Architectuur Biënnale Moskou voor NEXT architects en Faculteit Bouwkunde
Bouwen aan scholen in Leiden bij RAP

Golden Lion voor Frank Gehry

DEN HAAG - De Raad van de Stichting Biënnale van Venetië heeft de Golden Lion for Lifetime Achievement van de elfde Internationale Architectuur Tentoonstelling aan Frank Gehry toegekend. Op voorstel van directeur Aaron Betsky is de prijs naar Gehry gegaan. Hij schrijft in zijn toelichting dat "Frank Gehry de moderne architectuur heeft getransformeerd. Hij heeft het verlost van de doos en de beperkingen van de algemene geldende bouwpraktijk. Hij is in zijn praktijk even experimenteel als een kunstenaar."

De Raad heeft ook de belangrijk aanwezigheid die Gehry zal hebben in Venitië met zijn Venetië Gateway onderstreept. Deze Gateway wordt de waterpoort die de stad met de luchthaven verbindt. De jury bestond uit Paola Antonelli (curator bij MOMA), Max Hollein (directeur Städelsches Kunstinstituut en de Schirn Kunsthalle in Frankfurt) Jeffrey Kipnis (publicist), Farshid Moussavi (Foreign Office Architecture) en Luigi Prestinenza Puglisi (docent en publicist).

Gehry ontving zijn diploma aan de Universiteit van Zuid Californië in 1954. Hij studeerde daarna Stedelijke Planning aan Harvard. Zijn carrière als architect beslaat veertig jaar. Hij realiseerde gebouwen in Amerika, Europa en Azië. Gehry kreeg diverse prijzen voor zijn werk waaronder de Arnold W. Brunner Memorial Prize in Architecture, de Pritzker Prize, de Wolf Prize in Art, de Praemium Imperiale Award, de Dorothy and Lillian Gish Award, de National Medal of Arts, de Friedrich Kiesler Prize, de American Institute of Architects Gold Medal en de Royal Institute of British Architects Gold Medal. Belangrijke gerealiseerde ontwerpen zijn het Guggenheim Museum in Bilbao, de DZ Bank in Berlijn, het Neue Zollhof kantorencomplex in Düsseldorf, het Nationale-Nederlanden Gebouw in Praag, het Jay Pritzker Pavilion en BP Brug in Millennium Park te Chicago en de Walt Disney Concert Hall in Los Angeles.

Vlnr. Frank Gehry (portretfoto door Peter Eric Arnell), de DZ Bank in Berlijn, het voormalige American Center in Parijs, het Energieforum in Bad Oeyenhausen en het Museum Marta in Herford (foto's door Bart van Hoek).

Start bouw 125 meter hoge woontoren in Den Haag

DEN HAAG - Vorige week is de start bouw gevierd van de 125 hoge meter toren de Kroon in het centrum van Den Haag. De toren komt op een gedeelte van de kavel van de Zwarte Madonna, het woongebouw dat na veel protest werd afgebroken.

De Kroon is ontworpen door Christiaan Rapp van Rapp & Rapp architecten. In de Kroon komen 125 huur- en 128 koopwoningen, bedrijven (8.000 m²) en winkels (2.300 m²). Het centrum van Den Haag ondergaat een metamorfose onder de naam "Den Haag Nieuw Centrum". Deze vernieuwing bedreigd inmiddels ook de Anton Philipszaal, een ontwerp van Van Mourik Vermeulen, en het Nederlands Danstheater, een ontwerp van Rem Koolhaas.

Architectenbureau LIAG presenteert boek "Naar school in 2040"

DEN HAAG - Deze maand heeft het Haagse architectenbureau LIAG een boek uitgegeven, waarin zij haar visie uiteenzet over de scholenbouw in de toekomst gebaseerd op ervaring en verwachting van LIAG binnen de onderwijshuisvesting. Daarbij wordt rekening gehouden met de verwachte ontwikkelingen en trends in de maatschappij en het onderwijs. Het beeld dat zij schetsen past bij een onderwijsvisie die leerlingen stimuleert tot zelfstandige, creatief denkende individuen.

Van Bijsterveldt, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, heeft vorige week tijdens een officiële gelegenheid op het Ministerie van OCW, het eerste exemplaar van dit boek in ontvangst genomen.

LIAG heeft ruime ervaring met scholenbouw. Volgend jaar bestaat het Haagse architectenbureau LIAG 90 jaar. In die tijd hebben zij al bijna honderd scholen gerealiseerd. Denken vanuit alle gebruikers vormt altijd de basis van hun concepten en oplossingen. In het scholenboek wordt een aantal recent gerealiseerde schoolgebouwen gepresenteerd waaronder het Kennemer College Beverwijk en de VMBO-school Niekée Roermond. Deze laatste school is opgenomen in het NAi-jaarboek 2007/08 en tevens een van de genomineerden is geweest voor het BNA gebouw van het jaar 2008.

Naar school in 2040. Foto door LIAG.

Transformatie kantoorpand tot mediatheek DOK Delft

DEN HAAG - Architecten Liesbeth van der Pol (DOK Architecten) en Aat Vos (Aequo) transformeerden een bestaand kantoorpand in Delft tot mediatheek. In het gebouw zijn nu DiscoTake, de Openbare Bibliotheek en het Kunstcentrum (DOK) gehuisvest.

Het gebouw is onderdeel van Zuidpoort, de vernieuwing van de zuidrand van het Delftse centrumgebied. In 1992 werd hier als eerste het Theater De Veste gerealiseerd, een ontwerp van Jan Hoogstad. In de daarop volgende jaren is het stedenbouwkundig plan Zuidpoort van AWG Architecten (bOb van Reeth) uitgevoerd. Dit plan bevat een ondergrondse parkeergarage, winkels, een bioscoop en woningen rond een nieuw plein. Sinds 2007 is DOK gehuisvest in het voormalige Hoogovens pand tegenover deze nieuwe bioscoop.

Het door Groosman ontworpen Hoogovens pand uit 1970 werd gerenoveerd en uitgebreid. In het interieur bleef het betoncasco zichtbaar. Aequo maakte het programma van eisen en vlekkenplannen voor het gebouw. DOK Architecten kreeg de opdracht voor de renovatie en uitbreiding. Aequo mocht het interieur en de inrichting ontwerpen. Liesbeth van der Pol van DOK Architecten zegt over de samenwerking van haar bureau met Aequo: "Je kunt simpelweg niet spreken over over enerzijds architectuur en organisatie en anderzijds interieurarchitectuur en inrichting wanneer het een moderne bibliotheek betreft. Het draait veel meer om een geïntegreerd ontwerp waarin alle onderdele zeer nauw op elkaar zijn afgestemd. Een zeer complexe opgave."

Het gebouw kreeg bij de renovatie een nieuwe gevel van baksteen. Bij de entree werd voor de bestaande gevel een tien meter hoge glazen entreepartij gerealiseerd. Achter deze pui zijn trappen met glazen balustrades zichtbaar. In het hart van het gebouw is een hoge ruimte met brede trap naar de eerste verdieping. Daglicht valt naar binnen door een schuin dak. Hier komt het bestaande betonskelet het meest tot zijn recht. Voor de herkenbaarheid zijn kleuren ingezet, deze geven de verschillende functies in het gebouw aan. Zo zijn de kantoorruimtes paars en zijn de liften en toiletten oranje.

Mediatheek DOK sluit door zijn nieuwe gevels aan bij de overige bebouwing van Zuidpoort. De gebouwen van zowel bOb van Reeth als O'Donnell + Tuomey Architects hebben eveneens rode baksteen. Door de uitbreiding van het Hoogovens pand is het nieuwe stratenpatroon voltooid.

Projectinformatie DOK Delft: Locatie: Vesteplein 100, Delft / Opdrachtgever: Gemeente Delft / Ontwerpteam: DOK Architecten (Liesbeth van der Pol) i.s.m. Aequo (Aat Vos) / Constructeur: DHV / Aannemer: Heijmans Bouw / Bouwkosten 8 miljoen (excl. BTW) / Bruto vloeroppervlakte: 9.940 m² / Ontwerp-Oplevering: 2003-2007.

Vier foto's van het ontwerp door DOK Architecten en Aequo. Foto's door Arjen Schmitz.

Lezing architect Venhoeven in Leiden

DEN HAAG - Tot en met 3 augustus is in RAP Architectuurcentrum de tentoonstelling "Architectuur voor onderwijs, bouwen aan scholen in Leiden" te zien. Deze tentoonstelling belicht de relatie tussen (de veranderende) onderwijsvisie en het ontwerp van een schoolgebouw. Aansluitend bij de tentoonstelling worden een aantal lezingen georganiseerd. Op woensdag 25 juni wordt een avond georganiseerd over de bouw van de Brede School in Leiden Noord. Aanvang: 20.00 uur.

Architectenbureau VenhoevenCS ontwierp een nieuw stedenbouwkundig plan voor het gebied rond het Kooiplein, waar ook de Brede School moet komen. Het doel is om een levendige wijk voor alle leeftijden te ontwikkelen met een combinatie van winkels, bedrijvigheid, ateliers, zorgvoorzieningen en een moskee. Ook binnen het gebouw van de Brede School worden verschillende functies ondergebracht. Naast de vier basisscholen komen er een bibliotheek, peuterspeelzalen, een speel-o-theek, buurthuis, en diverse zorginstellingen.

Ton Venhoeven gaat deze avond in op de problematiek rond Brede Scholen: het samenbrengen van scholen met verschillende levensovertuiging, het delen van gezamenlijke faciliteiten, de interactie met de overige instellingen. Verder laat hij zien hoe de Brede School kan functioneren in de stad en in de wijk. Hierbij zal hij een vergelijking maken met andere scholen waar zijn bureau bij de bouw betrokken is geweest. Na afloop van de lezing is er gelegenheid voor vragen en discussie.

Op woensdag 2 juli wordt een lezing georganiseerd over de twee nieuwe gebouwen voor het ROC. Architectenbureau RAU geeft een toelichting op hun ontwerp voor de locatie Lammenschanspark en bureau Meyer en van Schooten voor de locatie bij Centraal Station.

Beeld door Venhoeven CS.

Dag van de Architectuur 2008

DEN HAAG - De Dag van de Architectuur 2008 staat dit jaar in het teken van Architectuur & Politiek. De dag vindt plaats in het weekend van 21 en 22 juni.

In Utrecht is op 21 en 22 juni het Van Schijndelhuis te bezichtigen. Achter een moderne gevel aan het Pieterskerkhof bevindt zich het woonhuis uit 1992 dat architect en ontwerper Mart van Schijndel (1943 - 1999) voor zichzelf ontwierp. Het Van Schijndelhuis heeft inmiddels de status van monument. Na een videorondleiding uit 1995 door Mart van Schijndel kunnen bezoekers het huis bekijken. Het huis aan het Pieterskerkhof 8 is open van 11 tot 17 uur. De toegang is 1 euro.

In Alphen aan den Rijn zijn op zaterdag 21 juni vier bouwwerken opengesteld, waaronder het oude stadhuis, een ontwerp van C.J. Blaauw, en het nieuwe stadhuis van Erick van Egeraat. Aanmelden kan via post@casalphen.nl.

In Hilversum zijn er diverse activiteiten, waaronder kinderworkshops, lezingen en rondleidingen. Op zaterdag 21 juni zijn er om 15.00 en 16.00 uur rondleidingen door het Kantongerecht aan de 's-Gravelandseweg 59. Dit gerechtsgebouw is ontworpen door architect J. Vegter in 1967. Reserveren voor deelname is verplicht en kan bij het Museum Hilversum.

In Rotterdam zijn op zaterdag 21 juni van 10 tot 17 uur twintig gebouwen die het resultaat zijn van politieke ambities, voorkeuren en opvattingen geopend voor publiek. In deze gebouwen wordt de bezoeker rondgeleid en vertellen gidsen een verhaal over de architectuur en de politieke achtergronden. Onder deze projecten zijn het eerste project van MVRDV in Rotterdam, Diddenvillage, de grote kubussen van het Blaakse Bos, de Bijenkorf, Las Palmas en de Schiecentrale.

Vlnr. Het Van Schijndelhuis (foto Jan Derwig), het oude en nieuwe stadhuis van Alphen aan den Rijn (foto: Mattijs Kraan) en het kantongerecht te Hilversum.

OMA presenteert plan Coolsingel Rotterdam

DEN HAAG - Projectontwikkelaar Multi Vastgoed en het Office for Metropolitan Architecture (OMA) hebben vandaag het ontwerp voor een innovatief multifunctioneel gebouw gepresenteerd. in het hart van hetRotterdamse winkelgebied dat kwaliteit, wereldklasse en de Rotterdamse eigenheid combineert. Het ontwerp komt in het hart van het Rotterdamse winkelgebied en verbindt de Lijnbaan, het Binnenwegplein en de Beurstraverse met elkaar. Het bestaande monumentale ABN AMRO gebouw maakt deel uit van het project dat 120.000 m² groot is, en 30.000 m² winkels en 75.000 m² kantoren, wonen, cultuur en publieke functies omvat. De verwachting is dat de bouw wordt gestart in 2011, waarna de oplevering staat gepland in 2013. De investeringswaarde is circa 500 miljoen Euro.

Het gebouw als verbindende schakel in de Rotterdamse binnenstad wordt versterkt door de eigenzinnige kubusvorm. Door te kiezen voor massa in plaats van in de hoogte te werken, wordt een enorme rijkdom aan ruimtes gecreëerd. Door grote cirkelvormige openingen, worden de verschillende ruimtes aan de buitenkant en binnenkant zichtbaar gemaakt. Daardoor nodigen ze uit tot een bezoek aan de bovengelegen verdiepingen en uiteindelijk de hoogste verdieping, zoals de ontwerpers het noemen in "het balkon van de stad". De bijzondere mix van programma's in dit gebouw zal het publiek nieuwsgierig maken om in het gebouw (verticale stad) omhoog te gaan.

Het project omvat een programma van circa 120.000 m² waarvan 30.000 m² voor winkels, 40.000 m² voor kantoorruimte, 20.000 m² voor woningen, en 15.000 m² voor cultuur en entertainment. Er komen circa 600 parkeerplaatsen. De basis van de kubus zijn vijf lagen met winkels die in verbinding staan met de omliggende straten en wellicht het metrostation Beurs. Onder het gebouw komt een parkeergarage met parkeerfaciliteiten voor de te ontwikkelen woningen en kantoren. In het gebouw komen publieksfuncties zoals restaurants, een tentoonstellingsruimte en entertainment. Via lange roltrappen en een diagonale lift kan het publiek deze ruimtes, die uitzicht bieden over de stad, bereiken. De grote open ruimte (void) aan de Beurstraverse biedt de consument een fantastisch overzicht over alle publieke functies in het gebouw en maakt daarmee een groot uitnodigend gebaar naar de straat.

Het gebouw komt op plaats van een kantoorgebouw uit de jaren 70 en is omgeven door historische bouw, waaronder het oude ABN AMRO kantoor dat als eerste gebouw na de oorlog in het centrum van Rotterdam werd opgetrokken. "OMA wilde per sé deze hoogwaardige gebouwen bij het nieuwe ontwerp betrekken, Het bankgebouw is een belangrijk element van het plan," aldus OMA-partner Floris Alkemade, "Het vormt de basis voor de nieuwe gebouwen en de markante entree wordt een belangrijk punt op de Coolsingel. De huidige eigenaar, ABN AMRO, blijft gebruiker van het gebouw maar uitgebreid met onder meer winkels wordt het pand opgewaardeerd en veel toegankelijker."

De ambitie van de gemeente Rotterdam om het centrum aantrekkelijker te maken en de leefbaarheid te vergroten is leidend geweest bij het ontwerp: de mix van functies, de duurzaamheid door een hoge energie-efficiëntie en de visuele en fysieke connecties met de publieke ruimte zijn essentiële elementen van het Coolsingel project die daartoe bijdragen. De grote open ruimte aan de Beurstraverse biedt de bezoeker een fantastisch overzicht over alle publieke functies in het gebouw en maakt een groot uitnodigend gebaar naar de straat. Wethouder Karakus laat in een eerste reactie weten het ontwerp van Rem Koolhaas een aanwinst te vinden voor de binnenstad. "Dit is wat we nodig hebben in Rotterdam. Het is vernieuwend, het is uniek en doet onze naam als architectuurstad van Nederland eer aan."

Voor het realiseren van de plannen heeft Multi Vastgoed het oude pand van Jungerhans en de panden van ABN AMRO verworven. Het Jungerhans gebouw en de ABN AMRO gebouwdelen achter het monumentale gebouw zullen worden gesloopt. Multi Vastgoed ontwikkelt het project voor eigen rekening en risico en in nauwe samenwerking met ABN AMRO. ABN AMRO zal in het nieuw te realiseren project huurder zijn. KBC Real Estate is opgetreden als financier voor de aanschaf van het bestaand onroerend goed.

Vier beelden van het ontwerp door OMA.

Twee Nederlandse projecten bekroond met Dedalo Minosse Prize

DEN HAAG - Op vrijdag 30 mei 2008 heeft de jury van de internationale prijs Dedalo Minosse de Special Prize Eurotherm for Sustainability toegekend aan FiftyTwoDegrees in Nijmegen, een ontwerp van Mecanoo. Het door RAU ontworpen hoofdkantoor van het Wereld Natuur Fonds (RAU) kreeg de prijs in de categorie Special Prize for the Sustainability of the Architectural Project. De prestigieuze prijzen werd uitgereikt in het Teatro Olimpico in Vicenza, Italië, aan initiatiefnemers en de architecten. De projecten zijn tevens te zien op de tentoonstelling in Palazzo Valmarana Praga, Vicenza, die tot en met 24 augustus te bezichtigen is.

In het juryrapport wordt Business Innovation Center FiftyTwoDegrees geprezen vanwege het innovatieve concept en de aandacht voor duurzaamheid in het ontwerp. In FiftyTwoDegrees zijn technologie, wetenschap en cultuur samengebracht in een unieke omgeving, die uitnodigt tot ontmoeting en samenwerking. FiftyTwoDegrees is ontworpen vanuit een humane en duurzame visie op de locatie, architectuur, materialisatie en gebruik, maar ook op beheer en exploitatie. De tweede fase van FiftyTwoDegrees gaat direct aansluiten op het Goffertpark en het N.E.C. stadion. Door het nieuwe lightrail-station de "Goffert" is het gehele gebied verzekerd van een snelle verbinding met de stad en de regio. Hierdoor wordt de geïsoleerde ligging van de NXP-campus (voorheen Philips Semiconductors) opgeheven en ontstaan kansen om de kennisintensieve industrie, waar de regio rijk aan is, te laten groeien.

Prijs Architectuur Biënnale Moskou voor NEXT architects en Faculteit Bouwkunde

DEN HAAG - NEXT architects is samen met de afdeling woningbouw van de faculteit bouwkunde Delft beloond met de prijs voor "de beste tentoonstelling van het internationale paviljoen", op de eerste architectuur Biënnale van Moskou. De Biënnale staat in het teken van de groeiende crisis op de Russische woningmarkt. Een crisis die ontstaat door een stijgende vraag naar meer en betere woningen en een achterblijvend aanbod van verouderde productiebouw.

Het onderzoek "Block Library" dat NEXT architects uitvoerde met afstudeerders van de Faculteit Bouwkunde toont de mogelijkheden van grotere diversiteit in de woningbouw door het ontwikkelen van basale wetenschappelijke kennis over woningdichtheid en ruimtelijke kwaliteit. Het laat op een systematische manier het verband zien tussen de omvang van een gebouw en de strategie die men toe moet passen om het gebouw leefbaar te maken door middel van licht en lucht. Hieruit ontstaat een nieuwe serie gebouwtypen die zowel verassend als buitengewoon efficiënt is. De studie vormt een inspiratie om te komen tot ongebruikelijke gebouwvormen en meer diversiteit in de woonomgeving. Twee gebouwen uit de bouwpraktijk van NEXT worden in Moskou getoond ter illustratie van de theorie. De gebouwen, een in Almere en een in Peking laten door hun ongebruikelijke vorm en de ruimte in en om de gebouwen zien wat de waarde van de studie kan zijn.

Beelden van Block Library.

Bouwen aan scholen in Leiden bij RAP

DEN HAAG - Tot en met 3 augustus is in RAP Architectuurcentrum de tentoonstelling 'Architectuur voor onderwijs, bouwen aan scholen in Leiden' te zien. Deze tentoonstelling belicht de relatie tussen (de veranderende) onderwijsvisie en het ontwerp van een schoolgebouw. Aansluitend bij de tentoonstelling worden een aantal lezingen georganiseerd waarvan de eerste plaatsvindt op woensdag 11 juni, aanvang 20.00 uur. Jos Koninckx, als adviseur betrokken bij de ontwikkeling van de nieuwe gebouwen voor het ROC, vertelt over het proces van de architectenselectie voor een onderwijsgebouw.

De opleidingen van ROC Leiden zijn op dit moment nog verspreid over 22 vestigingen. Dat wordt de komende jaren anders: het onderwijs komt dan samen in 2 nieuwe schoolgebouwen, ROC Leiden Centraal en ROC Lammenschans. Vanaf 2001 is Jos Koninckx als extern adviseur betrokken bij het ontwikkelingsproces. De eerste fase bestond uit het begeleiden van de architectenselectie. Deze selectie vond op een bijzondere manier plaats: vanaf het allereerste begin werden de gebruikers (personeel, leerlingen, omwonenden) betrokken bij het proces. Wensen, mogelijkheden en doelen werden op een bewuste en open wijze onderzocht en geformuleerd.

Jos Koninckx gaat tijdens deze avond in op het proces van de architectenselectie. Ter oriëntatie werd hiervoor eerst een "crash course" georganiseerd dwars door de Nederlandse architectuur. Na verschillende selectierondes bleven twee bureaus over: Meyer en van Schooten voor de locatie Centraal Station en RAU voor Lammenschans. Na afloop van de lezing is er gelegenheid voor vragen en discussie. Een aanknopingspunt voor discussie kan zijn om te kijken naar de betekenis van de architect bij de ontwikkeling van het concept bij dergelijke bouwopgaven.

De tweede lezing vindt plaats op woensdag 18 juni en wordt verzorgd door Jos Koninckx en Bertolt Daems. Deze laatste is eveneens als adviseur betrokken bij het ontwikkelingsproces en heeft zich onder andere gericht op de vertaling van de onderwijsvisie in een programma van eisen voor de architectenbureaus. Deze lezing heeft als titel: Conceptontwikkeling en programmeren van onderwijsgebouwen.

Informatie: Tentoonstelling Architectuur voor onderwijs, bouwen aan scholen in Leiden, openingstijden: vrijdag tot en met zondag, van 12.00 tot 17.00 uur. De lezingen zijn op woensdag 11 juni em woensdag 18 juni, aanvang 20.00 uur.

Beelden van het ROC Lammenschans, een ontwerp van Rau en het ROC Centraal te Leiden door Meyer en Van Schooten.