Nieuws archief - Mei 2006

Kort Nieuws 31-5-2006
Erick van Egeraat in "STARchitects, To Russia with Love"
Tentoonstelling "OMA in Den Haag"
Recensie: Peer Bedaux, Architect
BNA Kubus voor Frits van Dongen
Kort Nieuws 23-5-2006
Recensie: UN Studio - Design Models
Bouw PCM-kantoor gaat niet door
Kort Nieuws 19-5-2006
Tweede symposium Concept House TU Delft
Kort Nieuws 16-5-2006
Publicatie en tentoonstelling "Parels op het Dak"
Symposium herbouw Philipspaviljoen uit 1958
New Yorkse vestiging OMA gaat verder als Ramus Ella Architects
Kort Nieuws 14-5-2006
Officiële opening Opleidingsinstituut van de VU Amsterdam
Lezingen in het Nederlands Architectuur Instituut
Debat en visiepresentatie "Windenergie in het Nederlandse landschap"
Kort Nieuws 2-5-2006
Moderne "Guggenheim" voor Mercedes
200 jaar Rijksbouwmeester

Kort Nieuws 31-5-2006

"Bouwend Nederland" meldt dat neer dan zestig in aanbouw zijnde bouw- en infrastructuurwerken verspreid over het hele land komende zaterdag 3 juni tussen 10.00 en 16.00 uur open zijn voor het publiek. Belangstellenden kunnen een kijkje nemen achter de hekken van bouwlocaties die normaal voor het publiek niet toegankelijk zijn. Minister-president Balkenende heeft aangekondigd een bezoek te zullen brengen aan een van de bouwplaatsen. Ook minister Dekker van VROM zal, op een andere plaats in het land, aanwezig zijn. Zij zullen zich laten informeren over de technische en organisatorische aspecten van een stedelijk herstructureringsproject en de aanleg van een spraakmakend infrastructureel werk. Zie voor meer informatie over deze "Dag van de Bouw" op de onderstaande website.

Het Italiaanse tijdschrift Domus presenteert vandaag het eerste nummer van de "Domus d'Autore" serie. Het wordt gepresenteerd als onderdeel van het "Festa per l'architecttura". De redactie van het eerste nummer is in handen van AMO/Rem Koolhaas. AMO heeft er voor gekozen vier recente gebouwen van OMA te analyseren. In plaats van de vorm wordt de manier hoe de gebouwen worden gebruikt onderzocht. Koolhaas zegt: "We willen zien wat er gebeurt in de afwezigheid van de auteur, om de realiteit te vertegenwoordigen, waar we medeplichtig aan zijn."

Voor het tweede jaar slaat de Parade haar tenten op in en rondom het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). Van donderdag 22 juni tot en met zondag 2 juli vormt het NAi het stralende middelpunt van het reizende theaterfestival. Elf dagen lang kan het publiek genieten van muziek- en theatervoorstellingen onder de arcade van de collectievleugel, in de tenten op het buitenterrein, in het Auditorium, in de Bakema-serre en in de foyer van het Nederlands Architectuurinstituut. Na Rotterdam reist de Parade door naar Den Haag en Utrecht, en sluit af in Amsterdam.

Dinsdag 13 juni vertellen architecten van de Rotterdamse bureau's MVRDV, KCAP, Kuiper Compagnons, Johan de Wachter Architecten, Kraaijvanger Urbis en Artgineering over hun ervaringen met het ontwerpen en bouwen in de context van de Chinese cultuur en economie. De ontwikkelingen in China, inspiratie en de houding van de ontwerpers ten aanzien van de opgave en opdrachtgever komen aan bod. De Engelstalige "Architectenmarathon: Bestemming China" vindt plaats in het Nederlands Archituur Instituut.

Daarnaast is op woensdag 14 juni de ArchitectuurCase: Nieuwe perspectieven in de Chinese architectuur. Jacob van Rijs (MVRDV) en Ruurd Gietema (KCAP) gaan in deze ArchitectuurCase in debat met Chinese collega's over verschillende aspecten van het ontwerpen aan het moderne China, onder leiding van Floris-Jan van Luyn (China-deskundige en oud-correspondent NRC-Handelsblad). Deze ArchitectuurCase is om 20 uur in de Rotterdamse Zaal de Unie aan de Maurtisweg.

Erick van Egeraat in "STARchitects, To Russia with Love"

DEN HAAG - Erick van Egeraat presenteert een selectie van zijn ontwerpen voor Rusland in de tentoonstelling "To Russia with Love". Op deze expositie wordt ook werk getoond van de brit Sir Norman Foster en de fransman Dominique Perrault. De tentoonstelling is een van de "Special Exhibitions" die worden gepresenteerd op ARCH MOSCOW 2006 in het Central House of Artists in Moskou van 31 mei tot 4 juni 2006.

In de laatste jaren zijn bekende buitenlandse architecten uitgenodigd om grootschalige architectonische ontwerpen in Rusland te realiseren. "To Russia with Love" presenteert een selectie van toonaangevende projecten door Europese sterarchitecten die zullen worden gerealiseerd in grote steden in Rusland en Siberië

Erick van Egeraat zal drie recente projecten op de tentoonstelling presenteren: de Glinki Moika herontwikkeling (winkels, woningbouw en een hotel), New Holland Island (cultuur en entertainment) voor St. Petersburg en het Vershina Torgovi Tsentr in Surgut, Siberië. Volgens het persbericht van EEA drukken deze projecten het verlangen uit om de kloof tussen vooruitgang en ontwikkeling en de kwaliteiten van de rijke, historische architectuur in Rusland te overbrugggen. Er worden beelden en maquettes getoond. Erick van Egeraat zegt zelf over het ontwerpen in Rusland: "Het verlangen naar het definiëren van schoonheid en de waardering ervoor is enorm. De mensen hier willen iets nieuws en iets bekends."

Vlnr. een afbeelding van het Vershina Torgovi Tsentr in Surgut en twee van het New Holland Island in St. Petersburg. Afbeeldingen door EEA.

Tentoonstelling "OMA in Den Haag"

DEN HAAG - In Stroom Den Haag zal vanaf 23 juni tot en met 20 augustus 2006 de tentoonstelling "OMA in Den Haag" te zien zijn. De expositie geeft voor het eerst een volledig overzicht van de ontwerpen die door het Office for Metropolitan Architecture (OMA) voor Den Haag zijn gemaakt.

De praktijk van OMA is al meer dan 25 jaar nauw verbonden met de stad Den Haag. OMA verhuisde in 1978 vanuit Londen naar Nederland, mede naar aanleiding van hun prijswinnende schetsontwerp voor de nieuwbouw van de Tweede Kamer. De nieuwbouw voor de Tweede Kamer en ook het Stadhuisontwerp werden niet gerealiseerd, maar inmiddels zijn er in Den Haag meerdere projecten van OMA voltooid.

Met de tentoonstelling "OMA in Den Haag" presenteert Stroom een overzicht van alle projecten: studies, ontwerpen, masterplannen en de gerealiseerde bouwprojecten, zoals het Nederlands Danstheater (1984-1987), poppodium Paard van Troje (1995-2003) en het Souterrain (1994-2004). Daarnaast worden ook de niet-uitgevoerde ontwerpen getoond: het prijswinnende ontwerp voor het nieuwe stadhuis (1986), het plan voor een tweede stadscentrum bij het Prins Clausplein en de transformatie van de A13 tot een boulevard met de allure van de Champs Elysées. Projecten die, als ze wel waren uitgevoerd, de stad Den Haag een heel ander gezicht zouden hebben gegeven. Ook de toekomstige OMA-projecten voor Den Haag komen aan bod, waaronder het 60.000 m² grote kantoor- en woongebouw op het Julianaplein bij het Centraal Station en een masterplan voor industrieterrein De Binckhorst. Van de projecten worden onder andere maquettes, schetsen, schilderijen en foto's getoond.

Informatie: Bij de tentoonstelling verschijnt een wandelgids langs alle OMA projecten in Den Haag (zowel van de gerealiseerde projecten als locaties van niet gerealiseerde projecten). De tentoonstelling is te zien van 23 juni tot en met 20 augustus 2006 van woensdag tot en met zondag (12 - 17 uur) in Stroom aan de Hogewal 1-9 te Den Haag.

Tentoonstellingsposter en projecten van OMA in Den Haag: vlnr. maquette van het stadhuis, Het Nederlands Danstheater aan het Spuiplein en het niet gerealiseerde ontwerp voor het Nederlands Danstheater in Scheveningen. Foto's door Hans Werlemann.

Recensie: Peer Bedaux, Architect

DEN HAAG/ROTTERDAM - Onlangs werd na een inleidende lezing van publicist Hans Ibelings over "onmoderne architectuur" in het Nederlands Architectuur instituut het boek Peer Bedaux, Architect gepresenteerd. Dit is het derde boek dat over het werk van een architect van het Brabantse architectenbureau Bedaux de Brouwer verscheen. Eerder schreef ook Hans Ibelings een boek over Jacq. de Brouwer (2004) en verscheen er een monografie over Jos. Bedaux (1989). Op dit moment wordt het architectenbureau geleid door Peer Bedaux en Jacq. de Brouwer. Waar De Brouwer meer monumentale moderne gebouwen met een eigen handschrift ontwerpt is het werk van Peer Bedaux (1940) overwegend meer traditionalistisch. Het werk van Peer Bedaux bestaat hoofdzakelijk uit woonhuizen en relatief kleine utilitaire projecten in Brabant.

De door Peer Bedaux ontworpen projecten worden in vijf opeenvolgende hoofdstukken getoond. Elk hoofdstuk word geïntroduceerd door een tekst van Ibelings over de kenmerken van het werk van Bedaux. Hij zette het traditionele werk van zijn vader Jos. Bedaux in het familiebedrijf voort. De ontwerpen laten een grote aandacht zien voor verhoudingen, de plattegrond en de entree. De foto's van Peter Cuypers tonen hellende daken als lessenaarsdaken, dakkapellen, patio's en gecementeerde wanden. Voorbeelden van deze gebouwen, die er altijd gestaan lijken te hebben, zijn Villa Stienstra in Rosmalen (1995-97) of Villa Olsthoorn in Bergen (1997-2000). Net als zijn vader ontwierp ook Peer Bedaux ook een enkel meer modern gebouw als het witte gestucte Cultureel Centrum De Kattendans in Bergeyk (1991-93). Naast foto's is er van elk project een situatietekenning en zijn er plattegronden.

Hans Ibelings beschrijft ook de plaats van het oeuvre van Peer Bedaux binnen het architectenbureau Bedaux de Brouwer en in de Nederlandse traditie. Enig minpuntje is dat dit niet met beeldmateriaal onderbouwd is en alleen het werk van Peer Bedaux zelf wordt getoond. Naast lezers die geïntresseerd zijn in de ontwerpen Bedaux of de plaatselijke regionale architectuur is het boek een inspiratiebron voor architecten van kleinschalige traditionele projecten.

Informatie: auteur Hans Ibelings, fotografie Peter Cuypers, inleiding Marc Mulders, tekst in het Nederlands en Engels, 168 pagina's, prijs: € 29,50, uitgever Valiz, ISBN 90-78088-06-0.

Beelden uit het boek. Vlnr: Villa Olsthoorn Bergen (1997-2000), Woningen Ligapark Roosendaal (1996-1999) en Woningen Om de Haenen, Teteringen (1997-2004). Afbeeldingen door Valiz en Peter Cuypers.

BNA Kubus voor Frits van Dongen

DEN HAAG - Architect Frits van Dongen van de Architekten Cie. is de laureaat van de BNA Kubus 2006. Het bestuur van de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) heeft met instemming en waardering de voordracht van de jury gehonoreerd. De jury bestaat uit Jaap van Beusekom, directeur van het Nationaal Pop Instituut, publicist Allard Jolles en de architecten Henk Döll, Rogier Janssen en Liesbeth van der Pol onder voorzitterschap van Rob Louët Feisser.

Het thema voor dit jaar is Bijeenkomstgebouwen: architectuur en cultuur. De term bijeenkomstgebouwen is ontleend aan het Bouwbesluit. Frits van Dongen heeft naar het oordeel van de jury een ongekend brede ervaring en expertise binnen het thema. Hij ontwierp verschillende cultuurgebouwen, waaronder de Heineken Music Hall en Pathé bioscoop in Amsterdam Zuidoost (1995 - 2001), Stadsschouwburg de Harmonie in Leeuwarden (1990 - 1994), de Philharmonie in Haarlem (2000-2005) en het nog te realiseren poppodiun Tagrijn in Hilversum.

De jury zegt dat Frits van Dongen is erin geslaagd in alle gevallen tot unieke oplossingen te komen, elk met een eigen sfeer en uitstraling die recht doet aan het eigen karakter van de opgave en de locatie. Hij weet stilistische sjablonen te vermijden. Dat getuigt van het vermogen om diep in de ontwerpopgave af te dalen, de essentie te vatten en van daaruit het gebouw vorm te geven. Hij verschaft artiesten en productiemedewerkers een prima logistieke en functionele structuur. Gezien het prestige van de BNA Kubus vindt de jury het van belang dat Frits van Dongen naast zijn gerealiseerde ontwerpen voor muziek en theater beschikt over een respectabel oeuvre in andere bouwopgaven. De jury acht hem ook in dat perspectief kubuswaardig.

De Kubus is het onderscheidingsteken van de BNA dat aan een persoon of een instelling wordt toegekend als blijk van waardering voor een bijzondere verdienste voor de architectuur in Nederland. De BNA Kubus werd ruim veertig jaar geleden voor het eerst uitgereikt. Hij is eerder toegekend aan architecten als Van den Broek, Kloos, Hertzberger, Quist, Coenen, Benthem Crouwel, Van Velsen en Van Eyck. Wiel Arets nam vorig jaar de BNA Kubus in ontvangst. De uitreiking van de BNA Kubus is op 17 november 2006.

Kort Nieuws 23-5-2006

Bij het Groninger Platform voor architectuur en stedenbouw, Platform GRAS, is "FARB: Moderne Architectuur in Groningen" verschenen. Het boek is verkrijgbaar in een Engelse en een Nederlandse editie bij de betere (vak)boekhandels en bij de VVV Groningen. FARB is niet alleen een routeboekje, ook biedt het een mooi overzicht van bijzondere architectuur in Groningen. Het boek heeft 120 pagina's, prijs € 12,50.

In het Design Museum Gent is de Tentoonstelling "Toyo Ito, made in Italy - Design en architectuur" te zien. Tot 25 juni zal deze tentoonstelling over zijn meubels en producten te zien zijn. Het adres van het Design Museum is Jan Breydelstraat 5 te Gent.

Recensie: UN Studio - Design Models

DEN HAAG - Komende week wordt het nieuwe boek van het internationaal georiënteerde UN Studio gepresenteerd: Design Models. Architect Ben van Berkel (1957) en kunsthistorica Caroline Bos (1959) van dit Amsterdamse bureau voor architectuur, stedenbouw en infrastructuur schreven in de afgelopen 17 jaar al een aantal boeken, waaronder Move (1998) en Mobile forces (1994). In hun nieuwste boek Design Models wordt enerzijds een overzicht gegeven van de belangrijkste 34 projecten en anderzijds een ontwerpmethodiek gepresenteerd: "Design Models".

Deze ontwerpmodellen zijn ontstaan uit diagrammen die ze voor hun ontwerpen gebruikten. Deze bleken op meerdere projecten van toepassing. Een "Design Model" ontwikkelt zich en is niet gekoppeld aan een locatie. Het moet de complexiteit van de bouwopgave weergeven, waaronder routing, constructie en programma. Vaak bevat het "Design Model" organisatieschema's of matrixes met parameters. Door voor elk project andere parameters te gebruiken zullen met "Design Models" ontworpen gebouwen er nooit hetzelfde uitzien.

Er worden vijf Design Models beschreven: Inclusive principle, de drie op vorm gebasseerde modellen: Mathematical method, Blob-to-box, V-shape en de op tijd gebasseerde Deep planning modelling methode. Via een matrix aan het begin van het boek worden de besproken projecten aan een of meerdere van deze Design Models gekoppeld. Zo worden het Möbiushuis in het Gooi en Mercedes Benz Museum te Stuttgart bij het Mathematical Model ingedeeld. Op deze manier presenteerde UN Studio zich dit voorjaar overigens ook in de tentoonstelling "Evolution of Space" in het Deutsche Architectur Museum te Frankfurt am Main. De rol van zes wel in de matrix genoemde design models met titels als Corporal compactness en Hollow core is voor UN Studio kennelijk minder belangrijk, omdat ze niet apart omschreven worden en geen eigen hoofdstuk hebben.

Interessant is dat naast de ontwerpmethode die Van Berkel en Bos presenteren het 400 pagina's tellende boek gelijk een uitgebreid overzicht is van het werk van UN Studio. Van deze projecten worden schetsen, paginagrote foto's en schema's getoond. Hoewel de teksten in het boek niet een heel concrete handleiding bieden zou "Design Models" ook door andere ontwerpers voor de meer complexere ontwerpen kunnen worden ingezet.

Informatie: UN Studio: Design Models, Architecture Urbanism Infrastructure, auteurs Ben van Berkel & Caroline Bos, 400 pagina's, afmetingen 27 bij 21,5 cm, uitgever: Thames & Hudson, ISBN: 0 500 34222 9, adviesprijs € 55,- (van 24 mei t/m 2 juni € 49,95).

Vlnr. De cover en enkele beelden uit het boek:de matrix, introductie van de "Mathematical method" en enkele pagina's over het Mercedes Benz Museum. Afbeeldingen door UN Studio.

Bouw PCM-kantoor gaat niet door

DEN HAAG - Tijdens een kort geding van PCM Uitgevers tegen Multi Vastgoed bleek dat de bouw van het nieuwe PCM hoofdkantoor aan de Wibautstraat in Amsterdam niet door gaat. Dit meldt De Volkskrant.

Het ontwerp van Floris Alkemade en Rem Koolhaas van het Office for Metropolitan (OMA) zou op de "Parooldriehoek" worden gerealiseerd. Behalve PCM en Multi Vastgoed waren ook Woningbouwvereniging het Oosten, De Gemeente Amsterdam en aannemer Heijmans bij het project betrokken. Van de laatste partij heeft PCM nu 15.500 m² kantoorruimte gehuurd in het INIT gebouw in Amsterdam Oost, waar ook ex-PCM krant het Parool is gevestigd.

Eind april reageerde de persvoorlichter van PCM tegenover Architectuur.ORG nog dat het bedrijf wel een optie heeft om het huurcontract voor het INIT pand tot 2021 te verlengen, maar omdat PCM verplichtingen heeft in de ontwikkeling van een nieuw kantoorgebouw zou de verhuizing vooralsnog voor vijf jaar zijn.

Impressie van het 50 meter hoge PCM-kantoor. Afbeelding door OMA

Kort Nieuws 19-5-2006

Vandaag vindt van 14.30 uur tot 16.00 uur in de Bibliotheek Leeuwarden een debat plaats over de plannen van het Nieuw Zaailand. Het debat, getiteld "Pleinvrees?! Debat over toekomst Nieuw Zaailand" wordt geleid door Klaas Jansma. Leden van het forum zijn: Marian de Haan (ING Real Estate), Piet van der Wal (PAL GroenLinks), Katie Dolstra (Comité Referendum Ja-Zaailand Nee), Andries van Weperen (Commerciële Club Leeuwarden) en Wyb Feddema (raadslid VVD). Na het debat wordt de winnaar bekend gemaakt van de ontwerpwedstrijd voor kinderen uit groep 8 (uitgeschreven door Bibliotheek Leeuwarden) en de ontwerpwedstrijd Nieuw Zaailand voor volwassenen (uitgeschreven door de FNP, ChristenUnie, NLP en SP). Een deskundige jury beoordeelt de ontwerpen. De jury bestaat uit: Eerde Schippers, architect bij INBO architecten te Drachten en winnaar van de Nederlandse Architectuurprijs 2006, Ids Willemsma, beeldend kunstenaar te Easterwierrum, en Ad van der Stok, architect aan de TU Delft. De omstreden plannen voor het Zaailand bestaan onder meer uit een ontwerp van Hubert-Jan Henket voor een nieuw Fries Museum.

Naar ontwerp van Kees Rijnboutt en Frederik Vermeesch (RVRBV) wordt het winkelcentrum Drievriendenhof in Dordrecht verbouwd. Er wordt onder andere een nieuw kegelvormige volume toegevoegd op de knooppunt van de verschillende routes. Opdrachtgever van het project is Top Vastgoed Planontwikkeling.

Als het eerste bouwproject van Hart van Zuid in Hengelo wordt het Community College van ROC van Twente gerealiseerd. De bouw van dit ontwerp van IAA Architecten is 18 mei begonnen. In 2008 moet het project gereed zijn.

Tweede symposium Concept House TU Delft

DEN HAAG - In het kader van het onderzoekprogramma "Customized Industrial Concept House" vindt op 7 juni een tweede symposium over dit onderwerp plaats. Als technisch product zijn industriële woningen een samenspel tussen nieuwe constructies en materialen. Daarbij zal de industriële woning zich moeten ontworstelen aan de wetmatigheden van het onroerend goed, inclusief het huidige stelsel van bouwvergunningen.

Het programma zal uit drie delen bestaan Visie-ontwikkeling, Technologie en woningbouw en Voortgang onderzoek. Sprekers zijn onder andere Richard Horden, Mick Eekhout, Dick van Gameren, Wim Poelman en Andreas Vogler. De locatie is het Aula Congrescentrum in Delft, toegang 250 euro, aanmelden bij j.m.dijkshoorn@tudelft.nl, telefoon: 015-278 42 34.

Kort Nieuws 16-5-2006

De Gedupteerde Staten van de provincie Friesland hebben de juryleden voor de Vredeman de Vries prijs voor Architectuur 2006 benoemd. De jury bestaat dit jaar uit architect P. Brink, landschapsarchitect B.M. van Elderen, stedenbouwkundige Ruurd Gietema (KCAP), architectuurpubliciste Hilde de Haan, architectuurhistorica R. Hoekstra, architect F. Veenstra, architect J. de Vries en gedeputeerde A.J. Mulder, tevens technisch voorzitter van de jury. Voor de prijs komen bouwwerken in aanmerking die in 2004 of 2005 in de provincie Friesland zijn gerealiseerd. Tot 20 juni kunnen architecten een of twee bouwwerken indienen. Tijdens de eerste selectieronde op 22 juni worden door de jury 25 bouwwerken gekozen. Tijdens de tweede ronde worden hieruit vijf projecten genomineerd. De Vredeman de Vries prijs voor Architectuur 2006 wordt op 4 november uitgereikt aan de architect en de opdrachtgever van het winnende bouwwerk. Het winnende team (architect/opdrachtgever) ontvangt een bedrag van 5.000 euro en een oorkonde. In 2004 ging de prijs naar architect Jelle de Jong voor de verbouwing van een woonboerderij.

De door EEA ontworpen kantoortoren van het Mahler 4 complex aan de Amsterdamse Zuid-as zal op 4 juli zijn hoogste punt bereiken. De bouw van de 22 verdiepingen hoge toren gaat 24 uur per dag, 7 dagen per week door. Het gebouw, genaamd The Rock, krijgt een vloeroppervlakte van 30.000 m². Mahler 4 zal verder bestaan uit ontwerpen van de Architekten Cie, FOA, UN Studio, Michael Graves, Bosch Architects, Skidmore Owings and Merrill, Toyo Ito en Rafael Viñoly. De ontwerpen van de laatste drie architecten zijn reeds voltooid.

De Bond van Nederlandse Architecten (BNA) wil gaan verhuizen. Het pand aan Keizersgracht 321 waarin de BNA nu gevestigd is zal worden verkocht. De huidige locatie voldoet niet meer aan de arbo-eisen, is slecht bereikbaar, belemmert een doelmatige bedrijfsvoering en sluit niet aan bij het zich vernieuwende BNA. Het is nog niet bekend waar het nieuwe kantoor komt. Een plan om samen met de andere ontwerpverenigingen, BNO, BNSP, BNI en NVTL naar een locatie te gaan ging niet door.

Publicatie en tentoonstelling "Parels op het Dak"

DEN HAAG - Donderdag 15 juni vindt om 17 uur in RAP Architectuurcentrum de feestelijke opening plaats van de tentoonstelling "Parels op het Dak". Bij de tentoonstelling verschijnt een gelijknamige publicatie waarvan het eerste exemplaar tijdens de opening zal worden uitgereikt.

"Parels op het Dak" zijn toevoegingen die het "nieuwe" gebouw en de omgeving verrijken. Ze worden gekenmerkt door een kleine schaal en door een uniek, individueel karakter. Twee jaar lang heeft een werkgroep vrijwilligers van het RAP door heel Nederland onderzoek gedaan naar dakopbouwen.

Rond de tentoonstelling wordt een aantal activiteiten georganiseerd om het onderwerp vanuit een breed kader te kunnen belichten. Zo staat de landelijke Dag van de Architectuur in Leiden dit jaar geheel in het teken van Parels op het Dak. Bijzondere opbouwen worden opengesteld voor publiek en bezoekers kunnen met een gids een wandeling maken langs Leidse Parels. Kinderen kunnen in het RAP hun eigen dakparel ontwerpen.

De publicatie van 144 pagina's bevat 9 artikelen geschreven door architecten, stedenbouwkundigen, welstandsleden en bewoners. Onder hen Dana Ponec (Soeters van Eldonk Ponec), Fons Verheijen (VVKH Architecten) en Eric Vreedenburg (Archipelontwerpers en schrijver van het boek Luchtgebonden bouwen) Daarnaast komen 25 projecten aan bod op 2 a 4 pagina's. Prijs € 15,-, verkrijgbaar bij RAP.

Informatie: Tentoonstelling in RAP Architectuurcentrum: 15 juni tot en met 26 augustus, vervolgens reizend. Openingstijden: wo, do, vr, 13 t/m 17 uur; zat: 11 t/m 17 uur; Dag van de Architectuur: zaterdag 24 juni, 11 t/m 17 uur.

Symposium herbouw Philipspaviljoen uit 1958

DEN HAAG - De Stichting Alice heeft het initiatief genomen om het Philipspaviljoen opnieuw te realiseren, dit keer als blikvanger bij de entree van Strijp S, de Philipslokatie in Eindhoven die zal worden herontwikkeld tot woon- en werkgebied. Dit paviljoen werd ontworpen door Le Corbusier en Yannis Xenakis, en in 1958 gebouwd op de Wereldtentoonstelling in Brussel. Het opvallende gebouw bestond uit hyparschalen, die waren samengesteld uit prefab beton panelen en voorgespannen met staalkabels. Wessel de Jonge architecten en Sven Sterken uit Gent hebben een bouwhistorisch onderzoek gedaan. Daarnaast heeft Wessel de Jonge architecten in samenwerking met ABT adviseurs in bouwtechniek en Van Hooft Adviesburo onderzocht of het paviljoen gereconstrueerd zou kunnen worden, en hoe dit binnen de huidige regelgeving zou kunnen gebeuren. Tijdens een symposium op 18 juni 2006 in Eindhoven zal onder andere de stand van zaken van deze onderzoeken worden toegelicht.

In 1958 was Philips met een eigen paviljoen vertegenwoordigd op de Wereldtentoonstelling in Brussel. Het Philips Technisch Tijdschrift uit die tijd noemt als belangrijkste doelstelling: In het Philips paviljoen wordt voor de bezoekers een spel van licht en geluid uitgevoerd, met de bedoeling om te demonstreren waartoe de techniek op enkele der belangrijke werkterreinen van Philips: verlichtingskunde, akoestiek, elektronentechniek en automatisatie- thans in staat is, en tevens om een indruk te geven van de wijze waarop de kunstenaar in de toekomst zich misschien van deze technische middelen zal bedienen.

Het idee was afkomstig van ir Louis Kalff, destijds directeur artistieke zaken bij Philips. Onder de koepel van Le Corbusier's concept voor het Poème Électronique ontstond een Gesammtkunstwerk waarin de architectuur van Iannis Xenakis, de muziek van Edgard Varèse en de kleuren en beelden van Le Corbusier samenkwamen. Het paviljoen had de plattegrond van een maag met een oppervlakte van 1.000 m² (40 bij 25meter), een hoogte van 22 meter en was van binnen leeg en donker. Alle technologie was onzichtbaar weggewerkt om volledig dienstbaar te zijn aan de voorstelling. Per keer ondergingen 500 bezoekers staand en gedurende 480 seconden een multimediavoorstelling. Het hele project heeft Philips destijds 3 miljoen Euro gekost. Na afloop van de wereldtentoonstelling is het paviljoen opgeblazen.

Het Philips paviljoen verbindt ambities van Brainport Eindhoven met het onderzoeksklimaat in het voormalig NatLab op Strijp S, waar de technische aspecten van het paviljoen en de muzikale compositie zijn uitgedacht en uitgevonden. Stichting Alice heeft het initiatief genomen om het Philips paviljoen te herbouwen in Eindhoven als boegbeeld van een eigentijds cluster voor onderzoek en educatie op het gebied van beeld en geluid. Daartoe is afgelopen tijd een onderzoek uitgevoerd in de aanloop naar de uiteindelijke realisatie. Op Strijp S is op de geplande locatie aan de Glaslaan door Arno Pronk van de Technische Universiteit faculteit Bouwkunde schaal 1:7 een zijpaneel van het paviljoen uitgevoerd met behulp van Spuitbetontechnologie.

De resultaten worden gepresenteerd tijdens een internationaal symposium op zondag 18 juni van 10 tot 18 uur in Dynamo. De actualiteit van het Poème Électronique wordt besproken en onderzocht. Vragen die daarbij aan bod komen zijn: Hoe het gedachtegoed te vertalen naar deze tijd in een eigentijds programma. Hoe zit het met de rechten. Hoe het paviljoen en het Poème Électronique te reconstrueren. Hoe het te financieren en te exploiteren. Na de zomer verschijnt over het symposium een publicatie. In de Effenaar vindt 's-avonds onder regie van Axes de uitvoering plaats van Solitude, een project van Robert van Heumen en Arnoud Noordegraaf. Dit afwisselend met de première van de documentaire "Kamer 306" over het NatLab in de jaren 50 die Henk Lamers en Jeanne de Bont hebben gemaakt.

New Yorkse vestiging OMA gaat verder als Ramus Ella Architects

DEN HAAG - Vandaag, zondag 14 mei, is bekend geworden dat de vestiging in New York van het Office for Metropolitan Architecture (OMA) met de huidige 35 medewerkers verder zal gaan als Ramus Ella Architects (REX). Naamgevers zijn ex-OMA partner Joshua Prince-Ramus (1970), die tien jaar bij OMA werkt en de zeven jaar bij OMA werkzame Erez Ella (1971). Volgens het persbericht van REX zal OMA aanwezig blijven in Noord Amerika. Op 1 juni zal REX verhuizen naar een nieuwe locatie in New York.

Rem Koolhaas (OMA) zegt in een interview in de New York Times dat de vestiging altijd al een aparte eenheid was: "Ramus heeft de vestiging op een manier geleid die heel indrukwekkend en succesvol was". De splitsing moet aan de buitenwereld meer duidelijkheid geven wie welke projecten heeft ontworpen.

Museum Plaza in Louisville, de Dee en Charles Wyly Theater in Dallas; en het Annenberg Center for Information Science and Technology in Pasadena, Californië zullen door REX worden voltooid. OMA zal de Milstein Hall van de Cornell University in Ithaca (New York) voltooien. Rem Koolhaas blijft voor het Wyly Theatre en Annenberg Center samenwerken met REX. Op zijn beurt zal Joshua Prince-Ramus voor het ontwerp van de Milstein Hall blijven samenwerken met OMA.

Veel architecten die eerder bij het internationaal toonaangevende OMA werkten hebben een succesvol bureau opgebouwd, onder hen zijn Winy Maas (MVRDV), Jacob van Rijs (MVRDV), Xaveer de Geyter, Willem Jan Neutelings (Neutelings Riedijk) en Kees Christiaanse (KCAP).

Tijdens de samenwerking van Rem Koolhaas en Prince-Ramus zijn onder andere de Seattle Public Library (2004) en de Guggenheim-Hermitage Museum in Las Vegas (2001) voltooid. Prince-Ramus studeerde aan de Harvard University Graduate School of Design, een opleiding waar Koolhaas regelmatig les geeft. Hij begon in 1996 bij OMA in Rotterdam als projectarchitect, waar hij onder andere werkte aan het niet gerealiseerde hoofdkantoor van Universal Studios in Los Angeles en de prijsvraag voor de uitbreiding van het Museum of Modern Art in New York. Vanaf 2002 was hij partner van OMA.

Vlnr. Maquettes van het hoofdkantoor van Universal Studios en de Seattle Public Library op de tentoonstelling Content (foto's Bart van Hoek). Rechts het Museum Plaza in Louisville (impressie OMA), een project dat zal worden voltooid door REX.

Kort Nieuws 14-5-2006

De eerder geannuleerde lezing van Wolff D. Prix (Coop Himmelb(l)au) zal worden gehouden op 2 juni in het Nederlands Architectuur instituut te Rotterdam.

De Spaanse architect Santiago Calatrava Valls heeft zijn ontwerp voor een woongebouw voor de campus van de universiteit in Maastricht Randwyck aangepast. Het project kon niet voor het budget van 105 miljoen euro worden gerealiseerd. Dit meldt de Limburger. Het project voor woningcorporatie Servatius bevat onder andere kantoren, 550 studentenwoningen, een sporthal en horeca. Begin volgend jaar moet de bouw starten.

De Britse architect Richard Rogers (1934) en de Japanner Fumihiko Maki (1929) zullen twee van de wolkenkrabbers, die op Ground Zero in New York komen, ontwerpen. De ontwerpen maken deel uit van het plan met onder meer vijf wolkenkrabbers van Daniel Liebeskind en Skidmore, Owings and Merrill.

Officiële opening Opleidingsinstituut van de VU Amsterdam

DEN HAAG - Vandaag, 9 mei, wordt officieel het Opleidingsinstituut voor Zorg en Welzijn (OZW-gebouw) op de VU-campus in Amsterdam geopend . Jeanne Dekkers, die eerder het Minkema College in Woerden (2003) en het Valuas College te Venlo (2006) realiseerde, ontwierp een opvallend rood en rond gebouw voor de Vrije Universiteit. Het gebouw vormt het hart van een door Kuiper Compagnons ontworpen Masterplan voor het gebied.

Het OZW-gebouw huisvest een breed scala aan zorgopleidingen. Het gebouw aan De Boelelaan moest een zacht en menselijk onderwijsgebouw worden dat duidelijk past bij zorgverlening en is daarom ontworpen met vloeiende lijnen. Het bakstenen gebouw is het antwoord van Jeanne Dekkers Architectuur op de vraag een naar de Amsterdamse School verwijzend ontwerp te maken. De verspringende, diepliggende ramen benadrukken de hoogte van het gebouw. Door de gebruikte maat en schaal is het gebouw een opvallende verschijning geworden in de overwegend rechte, wat amorfe omgeving.

Daglicht valt tot diep in het gebouw door de verbinding van de vele vides in het gebouw. Diagonale zichtlijnen en veel licht bevorderen op deze manier oriëntatie en interactie. De open leercentra, gekoppeld aan deze vides, vormen het hart van het onderwijs en zijn goed zichtbaar voor zowel student als docent. Kleur is ingezet om een aantal kenmerkende plaatsen te markeren. Het meest opvallende element is echter de collegezaal, die in de ruimte van de centrale hal hangt, als een groot ovaal volume.

Vlnr. Het exterieur en beelden van het interieur waaronder de collegezaal. Foto's door Daria Scagliola en Stijn Brakkee.

Lezingen in het Nederlands Architectuur Instituut

DEN HAAG - Komende week zijn er twee lezingen in het Nederlands Architectuur instituut (NAi) te Rotterdam. Architect Frans van Gool geeft op donderdag 11 mei 2006 een lezing over zijn werk. Vrijdag 12 mei volgt Hans Ibelings met een lezing over Nederland en de onmoderne architectuur.

Frans van Gool (1922) geeft een lezing in de reeks architect@nai met de titel "De verdwenen gevel? - mijmeringen". De pragmatische Van Gool ontwierp onder meer de twee bekritiseerde kantoorvilla's (1976-1979) aan de Weteringschans bij het Amsterdamse Rijksmuseum. Van 1986 tot 1989 was hij Rijksbouwmeester. Hij kreeg in 1993 de BNA-kubus voor zijn werk.

De lezing van schrijver en architectuurcriticus Hans Ibelings in de reeks lezing@nai gaat over de grote rol van het hedendaags traditionalisme in de Nederlandse architectuur. Hij ligt zijn verhaal toe met het werk van twee generaties architecten, Jos. en Peer Bedaux. Aansluitend op de lezing zal zijn publicatie "Peer Bedaux, Architect" worden gepresenteerd.

Informatie: Beide lezingen beginnen om 18:30 uur, entree: € 7,- / € 4,50. Inschrijven kan via onderstaande link.

Debat en visiepresentatie "Windenergie in het Nederlandse landschap"

DEN HAAG - Atelier Rijksbouwmeester heeft in samenwerking met SenterNovem vijf bekende ontwerpers gevraagd een visie te presenteren over het effect van nieuwe 120 meter hoge windturbines op het Nederlandse landschap. Deze visies leveren nieuwe denkbeelden en vertonen grote diversiteit. Op 21 juni worden ze gepresenteerd in Amsterdam. Dirk Sijmons, Rijksadviseur voor het Landschap, leidt het debat.

Atelier Rijksbouwmeester noemt het een uniek debat, omdat er bij de plaatsing van windmolens tot op heden alleen werd uitgegegaan van het lokale niveau. De ontwerpers MVRDV, NL Architects, Ton Matton, Paul van Beek landschapsarchitecten en de beeldend kunstenaar Hans van Houwelingen zullen hun visie op de problematiek geven, en verschillende deskundigen leveren daarop hun commentaar.

Het symposium vindt plaats op 21 juni, van 14 tot 18 uur in "11", het restaurant voormalig postgebouw naast het Centraal Station te Amsterdam. De toegang is gratis, aanmelden kan bij: Bram Verhave, Atelier Rijksbouwmeester, 06 52476545, bram.verhave@minvrom.nl.

Kort Nieuws 2-5-2006

Woensdag 3 mei om 20:00 uur geeft Joris Molenaar van Molenaar & Van Winden architecten een lezing over het ontwerp van het Vermeercentrum in Delft. Zie voor meer informatie de website van Bacinol EXPO.

Jeanne Dekkers (1953) en Hans van Heeswijk (1952) zijn op 21 april benoemd tot nieuwe BNA-bestuursleden. Zij vervangen Marie-Jose Rijnvos en Rob Louet Feisser, beiden hadden zich niet opnieuw verkiesbaar gesteld.

In het Architectuur Centrum Nijmegen (ACN) zal van 13 tot en met juni 2006 een expositie van architect Wim Kol te zien zijn. Aanleiding voor de totstandkoming van de tentoonstelling is het feit dat Wim in 2005 voor zijn oeuvre de Nijmeegse cultuurprijs "Karel de Grote-prijs" ontving. Wim Kol is sinds 1993 als architect gevestigd in Nijmegen. In de expositie toont Wim foto's, tekeningen en maquettes van gebouwd werk in Nijmegen en omgeving. Informatie: ACN, Kannenmarkt 6 6511 KC Nijmegen, openingstijden: vrijdag t/m zondag 13.00 uur - 17.00 uur.

Moderne "Guggenheim" voor Mercedes

DEN HAAG - Deze maand wordt het door UN Studio/Ben van Berkel ontworpen Mercedes Benz Museum geopend. Op 19 mei zal de Duitse Bundeskanzlerin Angela Merkel het gebouw officieel openen. Dit 150 miljoen euro kostende project bestaat uit 16.500 m² expositieruimte, een winkel, een restaurant, een sky lobby en kantoorruimte. Ondermeer de 160 auto's uit de historische collectie van Mercedes Benz zullen er worden getoond.

Mercedes koos een gepaste locatie: vlakbij een knooppunt van de snelwegen B10 en B14 aan de rand van Stuttgart. Het Museum staat naast het rechthoekige Mercedes Benz Center. In dit 9.500 m² grote door Peter Lanz uit München ontworpen centrum worden de laatste producten van de autofabrikant getoond.

Hoewel Ben van Berkel het in een persbericht heeft over een geheel nieuwe typologie vraagt het nieuwe Mercedes Benz Museum toch om een vergelijking met het door Frank Lloyd Wright ontworpen Solomon Guggenheim Museum in New York (1956-59). Ook hier gaat de bezoeker eerst naar boven met een van de (drie) liften en daalt dan via een doorlopende tentoonstellingsruimte rond een centraal atrium af naar de uitgang. Het Mercedes Benz Museum is echter veel complexer. Het heeft geen cirkelvormige, maar een meer ingewikkelde plattegrond. Ben van Berkel, die eerder het ontwerp van een villa in 't Gooi baseerde op de Möbius-ring, gaat hier uit van een dubbele helix. Deze vorm maakt het mogelijk meerdere routes te volgen. Architect Ben van Berkel hierover: "Ondanks dat je niet altijd precies weet waar je bent in het museum, kan je er niet verdwalen".

De constructie is gebasseerd op een klaverblad. Deze bestaat uit drie elkaar overlappende cirkels, waarvan het centrum een driehoekig atrium is. Aan de gevels zijn de twee verschillende routes te herkennen. Achter de grijze dichte gevel gaan de theatrale met kunstlicht verlichte "Legend rooms" schuil. De Collectie ruimtes zijn te herkennen aan de glazen puien.

Ben van Berkel, Caroline Bos en Tobias Wallissser van UN Studio ontwierpen het museum. Voor het interieur werkte UN Studio samen met Concrete Architectural Associates uit Amsterdam. Om de complexe vorm van het museum te realiseren waren 38.000 tekeningen nodig. 246 bedrijven waren bij de bouw betrokken. Er zijn onder meer 12.000 lampen en 14.000 m² glas in 1.800 verschillende driehoekige vormen in het gebouw verwerkt.

Sinds het vorig jaar geopende Casa da Muscia van OMA in Porto is dit het belangrijkste architectonisch project dat door een Nederlands architectenbureau in het buitenland is voltooid. Het Museum kan gezien worden als beeldmerk voor Mercedes, dat verwijst naar de ronde vormen van auto's.

Vlnr: Op de bovenste rij twee foto's van de locatie (foto's Christian Richters), het museum gezien vanaf de snelweg (foto Brigida Gonzalez) en de gevel (foto Christian Richters). Op de middelste rij interieurfoto's door Christian Richters met links het atrium en rechts een Collectieruimte. Onderaan tekeningen door UN Studio, een schets van het museum, de constructie, een schema met de routing en een plattegrond van de achtste verdieping.

200 jaar Rijksbouwmeester

DEN HAAG - In 2006 is het 200 jaar geleden dat de functie van Rijksbouwmeester is ingesteld. In 1806 werd Jean Thomas Thibault door Lodewijk Napoleon benoemd als "Architect des Konings". Thibault wordt daarmee beschouwd als de stamhouder van het Rijksbouwmeesterschap. Hij werd al snel belast met een brede adviesrol op het gebied van architectuur ten behoeve van de Nederlandse samenleving. Een van zijn eerste opdrachten was de uitbreiding van Paleis Soestdijk (1815-1821). In de periode 1806 - 2006 heeft het Rijksbouwmeesterschap een interessante ontwikkeling doorgemaakt. Onder de huidige Rijksbouwmeester Mels Crouwel wordt in 2006 aan deze 200 jaar Rijksbouwmeesterschap uitgebreid aandacht besteed met onder meer een kleine tentoonstelling en een debat in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) in Rotterdam en TV-documentaires van de AVRO.

Op 20 juni geeft minister Dekker van VROM het startsein voor de activiteiten in het kader van de viering "200 jaar Rijksbouwmeester". Zij onthult de door een kunstenaar gemaakte markering van het ministeriegebouw van VROM, waarin het atelier Rijksbouwmeester gehuisvest is. In het ministerie van VROM in Den Haag en in lokale architectuurcentra verspreid over Nederland worden activiteiten georganiseerd waarin aandacht wordt besteed aan "200 jaar Rijksbouwmeester". Tijdens de Dag van de Architectuur op 24 juni en tijdens Open Monumentendag op 9 september worden rondleidingen georganiseerd door een aantal gebouwen van Rijksbouwmeesters. Gedurende de zomer zendt de AVRO tien korte documentaires uit waarin de diverse Rijksbouwmeesters centraal staan. Daarnaast zendt AVRO een documentaire uit over Paleis Soestdijk. Minister Dekker heeft deze week bekendgemaakt dat het Paleis in het najaar voor drie jaar opengesteld wordt voor het publiek.

Met tekeningen, foto's en maquettes wordt in Zaal 2 van het NAi de zichtbaarheid van de opeenvolgende Rijksbouwmeesters in 's lands architectuur getoond. De invloed van de Rijksbouwmeesters op de Nederlandse identiteit wordt als een extra lijn die in golfbeweging door de geschiedenis is geweven, op de wand zichtbaar. De jubileumwand "1806-2006: 200 jaar Rijksbouwmeester" wordt gemaakt in samenwerking met het Ministerie van VROM / atelier Rijksbouwmeester en is een thematentoonstelling binnen "GeWoon Architectuur". De wand zal van zaterdag 24 juni tot en met zondag 1 oktober te zien zijn.

Op vrijdag 23 juni zullen alle nog levende Rijksbouwmeesters samenkomen in het NAi om te debatteren over de veranderende rol van de Rijksbouwmeester. De oud-Rijksbouwmeesters Wim Quist, Tjeerd Dijkstra, Frans Van Gool, Jan-Dirk Peereboom Voller, Kees Rijnboutt, Wytze Patijn en Jo Coenen zullen met de huidige Rijksbouwmeester Mels Crouwel kritisch terugkijken en over de toekomst filosoferen. Het debat begint om 16.00 uur in het Auditorium. Aansluitend op dit debat wordt de jubileumtentoonstelling "1806 - 2006: 200 jaar Rijksbouwmeester" geopend. Informatie: Toegang € 7 (korting € 4,50). De voertaal is Nederlands. Aanmelden kan via www.nai.nl/inschrijven of telefonisch via 010-4401200.

Foto van Mels Crouwel (Marcel Kentin Photography) en het Post- en telegraafkantoor, Rotterdam, architecten: G.C. Bremer & J.R. Prent, 1921. (Beeld NAi, archief TJUB).