Nieuws archief - Januari 2006

Scherp Zicht: documentaire over architect Francine Houben
Kort Nieuws 30-1-2006
Herontwikkeling Gedempte Zalmhaven Rotterdam
Kort Nieuws 27-1-2006
Kort Nieuws 26-1-2006
Plan voor hoogbouw bij Leidsche Rijn: Belle van Zuylen (262 m)
Döll wint prijsvraag in Herdecke, Duitsland
Boek over 10 jaar Erick van Egeraat associated architects (EEA)
OMA gaat campusgebouw voor de Cornell Universiteit (VS) ontwerpen
Genomineerden Prix de Rome bekend
Tentoonstelling over de wereld van architect Wijdeveld in het Architectuurinstituut
Dynamo en het Patronaat door diederendirrix
Schetsontwerp nieuwbouw Filmmuseum gepresenteerd
Ontwerpen voor wederopbouw van New Orleans in het Architectuurinstituut
Kort Nieuws 16-01-2006
Recensie: Situation/KCAP Architects & Planners
Kort Nieuws 12-01-2006
Brede school Leidsche Rijn in gebruik genomen
Kort Nieuws 09-01-2006
Recensie: Archplus 174 - Pro-jekte OMA
Kort Nieuws 05-01-2006
Architecten en Gebouwen Top 20 editie 2005
230.000 bezoekers Architectuurinstituut
Rotterdamse maquettes naar depot Architectuurinstituut

Scherp Zicht: documentaire over architect Francine Houben

DEN HAAG - In het kader van de Waarderingsprijs Zuid-Holland Gezichtsbepalend 2005 voor Francine Houben van Mecanoo kreeg documentairemaker Ireen van Ditshuyzen de opdracht om een documentaire te maken over Houben en de manier waarop zij te werk gaat. De documentaire heeft de titel Scherp Zicht gekregen en beleeft zijn première op zondag 12 februari 2006 in het Nederlands Architectuurinstituut. Zondag 26 februari om 16.00 uur is Scherp Zicht te zien op TV Rijnmond. De film gaat in het voorjaar van 2006 op tournee langs gebouwen van haar hand.

Het oeuvre van architect Francine Houben (1955) is ongekend breed: huizen, scholen en complete woonwijken, theaters, decors, bibliotheken en wolkenkrabbers, parken, pleinen en snelwegen, steden, polders en Randstad, hotels, musea en zelfs een kapel. Haar werkwijze is gestoeld op zowel analyse als intuïtie. In haar projecten probeert ze technische, menselijke en speelse aspecten in een oplossing te vervlechten. Francine Houben schetst en communiceert met haar fotocamera. De snelle verandering van de stad Tirana in Albanië, waar ze aan verschillende projecten werkt, legde ze in beelden vast. Ze noemt de stad "Canvas City".

Tirana speelt een belangrijke rol in de documentaire Scherp Zicht. Ireen van Ditshuyzen is met Francine Houben afgereisd naar deze stad. Gesprekken in Nederland laten zien dat in haar "thuisland" intuïtie een veel grotere rol speelt dan in Albanië,. Naast de documentaire maakte Francine Houben in samenwerking met Kunstgebouw het educatieproject Mecanoo House of Cards voor havo en vwo-scholieren in Zuid-Holland. Het educatie project bestaat onder andere uit een kaartenspel en een cd-rom. Ireen van Ditshuyzen is oprichter van het televisieproductiebedrijf TV DITS, en produceerde onder meer Allemaal Theater, de films over de geschiedenis van het Nederlandse theater en De Zesde Maestro, een documentaire over de dirigent Mariss Jansons.

Met Gezichtsbepalend, Waarderingsprijs Zuid-Holland wil de provincie haar waardering tonen voor de kwaliteit van het werk van een kunstenaar. Eerder ontvingen Carel van Hees en Hootchie Cootchie Mediacollectief de prijs. Gezichtsbepalend is een initiatief van de provincie Zuid-Holland en wordt georganiseerd door Kunstgebouw. Francine Houben ontving de prijs voor de kwaliteit van haar werk en voor haar bijdrage aan kunst en cultuur in het algemeen, en die van Zuid-Holland in het bijzonder.

Kort Nieuws 30-1-2006

Bij Uitgeverij 010 verschijnt in februari het boek "Dubbeltoren Waternet" over de nieuwbouw voor de Dienst Waterbeheer en Riolering in Amsterdam. Dit gebouw aan de Amstel is ontworpen door Herman Hertzberger. Het boek van 72 pagina's is geschreven door Piet Vollaard.

Het tijdschrift De Architect organiseert het Congres Woningbouw & Architectuur. Dit Middagcongres BouwRAI 2006 vindt plaats op donderdag 6 april 2006, 13:30 - 16:30 uur in de Amsterdamse RAI. Sprekers zijn Hans van der Heiden (Biq Stadsontwerp), Oliver Thill (Atelier Kempe Thill), Bjarne Mastenbroek (Search) en Liesbeth van der Pol (Zeinstra en Van der Pol). Het congres gaat over de ontwikkeling van de huidige en toekomstige wooncultuur en de rol die de architecten hierbij kunnen spelen. Zie voor informatie over kosten en aanmelden de website van De Architect.

Op dinsdag 7 februari aan staande, 20.15 uur, is in de Brakke Grond te Amsterdam een lezing van de architecten Arne van Herk en Sabien de Kleijn. Ze realiseerden onder meer het Logiesgebouw van de Koninklijke Marine (2001) en een complex met woningen en winkels bij het Haagse station Hollands Spoor. Zie de website van organisator ARCAM voor meer informatie.

Herontwikkeling Gedempte Zalmhaven Rotterdam

DEN HAAG - Drie projectontwikkelaars (LSI, project investment, AM Wonen en Amvest) gaan een kantoorlocatie aan de Gedempte Zalmhaven in Rotterdam herontwikkelen. De locatie zal worden getransformeerd met een woontoren van circa 160 meter hoog, geflankeerd door twee lagere gebouwen. Het project bestaat uit circa 560 koop- en huurwoningen en circa 830 parkeerplaatsen. De ontwerpen voor dit 150 miljoen kostende project zijn van Dam & Partners en Claus en Kaan Architecten. De start van de bouw is gepland voor medio 2007.

Met deze plannen spelen de partijen in op de wens van de gemeente Rotterdam het stadscentrum een sterkere woonfunctie te geven. Het Scheepvaartkwartier is een populair centrumgebied aan de noordzijde van de Maas met een aantrekkelijke mix van woon-, werk- en recreatiefuncties.

Het plan is op te splitsen in drie woongebouwen: de woontoren van 160 meter hoog wordt geflankeerd door twee lagere gekoppelde gebouwen aan respectievelijk de Gedempte Zalmhaven en de Houtlaan. In de toren zullen circa 270 appartementen worden opgenomen. In het gebouw dat een oriëntatie heeft op het park aan de Gedempte Zalmhaven, komen circa 165 appartementen. Het gebouw aan de Houtlaan telt circa 125 appartementen. In het voorlopige ontwerp zijn 65 procent koop- en 35 procent huurwoningen voorzien met een grote differentiatie in woontypologieën en prijsniveaus. Met deze ontwikkeling zal tevens het aangrenzende park aan de Gedempte Zalmhaven worden heringericht. Direct naast het project zijn er plannen om een door architectenbureau KCAP Architects & Planners ontworpen kantoorgebouw te realiseren met een brutovloeroppervlak van 35.000 m².

Kort Nieuws 27-1-2006

Toren H van het Walterboscomplex in Apeldoorn heeft de GEVELtotaal Architectuurprijs 2006 gewonnen. De toren is ontworpen door DP6 Architectuurstudio. Het ontwerp valt op door de transparante gevel met horizontale lamellen. Overige genomineerden waren het Boostergemaal Oost in Amsterdam (Bekkering Adams Architecten), de weipoederfabriek van Cono Kaasmakers in Westbeemster (Bastiaan Jungerius Architecten), Veranda Parkeergarage in Rotterdam (Architectenbureau Paul de Ruiter), Brede school 't Zand (VenhoevenCS Architecten) en Vesteda Woontoren Smallehaven in Eindhoven (Jo Coenen en Co).

BroekBakema ontwerpt de herinrichting voor het Provinciehuis Noord-Holland te Haarlem. De Provincie wil het pand uit de jaren '80 verbouwen, zodat het beter aansluit bij de organisatie na een reorganisatie.

Donderdag 2 februari om 18.30 uur wordt in het Architectuurinstituut (NAi) te Rotterdam de documentaire over Wijdeveld door Hank Onrust vertoond. De documentaire "Plan the Impossible" uit 1975 is gebaseerd op een serie interviews met de toen al negentigjarige Wijdeveld. Hij vertelt onder andere over zijn reis naar Rusland in 1932 en over zijn vriendschap met de wereldberoemde architecten Erich Mendelsohn en Frank Lloyd Wright. De filmmaker Hank Onrust is aanwezig en zal na afloop van de documentaire vertellen over deze bijzondere film. Jord den Hollander zal dan in discussie gaan met programmamaker Hank Onrust. Toegang: € 7,00; gereduceerd € 4,50; Vrienden van het NAi gratis.

Kort Nieuws 26-1-2006

De tweejaarlijkse AD-UN Publieksprijs gaat naar de Prins Clausbrug van UN Studio/Ben van Berkel. Deze publieksprijs heette voor de fusie van het Utrecht Nieuwsblad met het AD de UN-Publieksprijs. De prijs ging eerder onder meer naar de Basketbar van NL Architects.

De reeds hier aangekondigde tentoonstelling "Ontwerp het Onmogelijke: De wereld van architect Hendrik Wijdeveld (1885-1987)" in het Nederlands Architectuur instituut loopt tot en met 21 mei 2006, een maand langer dan in eerdere berichten aangekondigd.

Plan voor hoogbouw bij Leidsche Rijn: Belle van Zuylen (262 m)

DEN HAAG - Er zijn plannen voor 262 meter hoog gebouw, de Belle van Zuylen, bij Leidsche Rijn aan de snelweg A2. Het ontwerp is van Branimir Medic en Pi de Bruijn van de Architekten Cie. Arup is adviseur voor de constructie, installaties en ecologische aspecten.

De Belle van Zuylen wordt gerealiseerd binnen het Masterplan Leidsche Rijn Centrum. In het gebouw komen naast woningen en kantoren ook publieke functies. Terrastuinen, binnentuinen en waterpartijen zullen op diverse niveaus in het gebouw worden gerealiseerd, vanaf het maaiveld tot in de top. Het gebouw krijgt een bruto vloeroppervlak van 95.000 m².

Door zijn hoogte zal het gebouw bij helder weer zichtbaar zijn in een omtrek van maar liefst 50 kilometer, een gebied waar 5 miljoen Nederlanders wonen en werken.

Beeld van de Belle van Zuylen. Afbeelding door de Architekten Cie.

Döll wint prijsvraag in Herdecke, Duitsland

DEN HAAG - Döll - Atelier voor Bouwkunst heeft samen met de landschapsarchitect Markus Gnüchtel de internationale ontwerpwedstrijd voor een nieuwe stadswijk in de Duitse plaats Herdecke gewonnen. Het plan van Döll/Gnüchtel is volgens de jury: "Een niet alledaags en innovatief ontwerp". De jury koos het winnende project na een vijf dagen durende internationale workshop "Entwurfswerkstatt Neues Stadtquartier an der Ruhr". De ontwikkeling van het bestemmingsplan zal de volgende stap zijn.

De centrale opgave van de workshop was het ontwerp van een masterplan voor een reeds 150 jaar bestaand voormalig industriegebied aan de Ruhr. Op dit 100.000 m² grote terrein worden onder meer woningen, kantoren, winkels en horecagelegenheden ondergebracht. De workshop werd georganiseerd door Stadt Herdecke en Westfalia Surge Het geheel vond plaats in de Fliegerhalle op het voormalige bedrijfsterrein van Westfalia. In totaal deden drie teams mee. Naast team Nederland waren dat Kada Wittfeld Architektur, Graz/Aachen in samenwerking met Wes en Partner, landschaftsarchitekten uit Hamburg en Auer+Weber architekten uit Stuttgart/München in samenwerking met Topotek 1 landschaftsarchitekten uit Berlijn).

In het ontwerp wordt het centrum van de stad weer verbonden met de rivier, door de kleinschalige structuur door te zetten met wegen, paden en zichtlijnen. Er is ruimte voor verschillende functies en een grote variatie aan woningtypen en woonkwaliteiten. Het terugbrengen van een voormalige rivierarm in het gebied draagt hieraan in belangrijke mate bij. Een ander bijzonder element is een promenade, die verhoogd ligt ten opzichte van het overstroomgebied van de Ruhr. Aan deze promenade ligt ook de bestaande Fliegerhalle, een voormalige hangarconstructie die na de oorlog vanuit Hamburg werd verscheept en aan een derde leven zal beginnen.

Eerder won Döll - Atelier voor Bouwkunst al twee andere prijsvragen in Duitsland. In 2003 kreeg het de opdracht voor het ontwerp van het Holland Haus in Hamburg en in 2004 behaalde Döll de eerste prijs voor het ontwerp van de nieuwbouw voor de Sparkasse en de Westdeutsche Zeitung in Krefeld. Beide projecten gaan binnenkort in uitvoering. In Herdecke moet in 2007 het eerste gebouw in uitvoering gaan. De laatste bouwfase zal in 2013 opgeleverd worden.

Beeld van de nieuwe stadswijk aan de Ruhr. Afbeelding door Döll - Atelier voor Bouwkunst.

Boek over 10 jaar Erick van Egeraat associated architects (EEA)

DEN HAAG - Begin maart 2006 zal het boek "Erick van Egeraat 10 Years: realised works" in de boekwinkel liggen. De monografie is onderdeel van de Master Architect Serie van Images Publishing en geeft een gedetailleerd beeld van door het kantoor gerealiseerd werk vanaf de start in 1995.

Naast tekeningen, foto's en omschrijvingen van zijn werk geeft Erick van Egeraat zijn eigen kijk op en achtergrondinformatie van elk project. In het boek worden ruim dertig gerealiseerde projecten gepresenteerd in de hoofdstukken commerciële projecten, publieke gebouwen, woningbouw, tentoonstellingontwerpen en productontwikkeling.

In zijn introductie wijdt architectuurpublicist Philip Jodidio uit over de karakteristieke stijl "Moderne Barok" van de architect. Verder plaatst hij ondertussen het unieke oeuvre van EEA in de context van de hedendaagse moderne wereldarchitectuur.

"Erick van Egeraat 10 Years: realised works" wordt uitgegeven door Images Publishing Group, fotografie door Christian Richters, afmeting 300mm bij 223mm, 256 pagina's, Engelstalig.

Beelden uit het boek, vlnr: De omslag, de introductie, het ING/NN gebouw in Boedapest (1992-1994) en Vision met beelden van Moskow City Lot 9. Afbeeldingen door EEA/Images Publishing.

OMA gaat campusgebouw voor de Cornell Universiteit (VS) ontwerpen

DEN HAAG - Het Office for Metropolitan Architecture (OMA) gaat de nieuwe Millstein Hall voor de Cornell Universiteit in Ithaca, New York (VS) ontwerpen.

Het nieuwe gebouw zal door het College of Architecture Art and Planning worden gebruikt. Het prgramma bestaat uit leslokalen, studio's en kantoren voor de verschillende faculteiten. Het zal ook een studiezaal en een bestuurskamer bevatten. In OMA's ontwerp zal een bestaand gebouw worden opgenomen. Dit gebouw zou oorspronkelijk afgebroken worden. Het budget voor Cornell's Millstein Hall is 34 miljoen dollar. Joshua Prince-Ramus, OMA partner en hoofd van het kantoor in New York, zal samen met Rem Koolhaas het ontwerpteam leiden.

De Ithaca campus heeft een internationaal karakter met 20 duizend studenten uit 120 landen. Rem Koolhaas van OMA studeeerde zelf aan Cornell bij O.M. Ungers van 1972 tot 1973.

Cornell koos voor OMA, omdat "ze in het programma bijzonder innovatief gebruiken in zijn relatie met het ontwerpen van ruimte. Deze expertise van het bedrijf gecombineerd met een begrip voor de toekomstige doelen van het project biedt de mogelijkheid alle elementen samen te brengen in de nieuwe Millstein Hall."

Genomineerden Prix de Rome bekend

DEN HAAG - De internationale jury heeft de vier genomineerden bekend gemaakt voor de PRIXDEROME.NL 2006 Architectuur. De genomineerden zijn: Daan Petri (1975) (TU Bouwkunde, Delft), Eva Pfannes (1970) (Academy for Fine arts for Architecture, Stuttgart), Bas Princen (1975) & Milica Topalovic (1971) (Berlage Instituut, Rotterdam) en Ronald Rietveld (1972) (Academie van bouwkunst, Amsterdam).

Zij zijn gekozen uit de longlist waartoe ook Inaki Arbelaiz (1977), Chris van den Berk (1977), Kersten Geers (1975), René Kuiken (1976) & Cécilia Gross (1979), Patrick Meijers (1971) en Menno Slijboom (1971) behoorden.

De vier genomineerde architecten kunnen aan de eindronde opgave werken van februari tot mei in residency vanuit de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. De winnaar van de PRIXDEROME.NL 2006 Architectuur wordt gekozen tijdens de tentoonstelling in Arcam en zal bekend worden gemaakt bij de officiële prijsuitreiking in juni 2006.

De internationale jury van de PRIXDEROME.NL 2006 architectuur bestaat uit: Hilde Daem (Robbrecht en Daem Architecten), Meinhard von Gerkan (GMP Architekten. Ere-voorzitter), Ruurd Gietema (KCAP), Joep van Lieshout (Atelier van Lieshout), John Lonsdale (John Lonsdale Architects en winnaar Prix de Rome 2001) Ann van Sevenant (Filosoof, schrijver en docent), Nathalie de Vries (MVRDV, Rijksspoormeester) en Janwillem Schrofer (algemeen directeur Rijksakademie, Secretaris zonder stemrecht).

Tentoonstelling over de wereld van architect Wijdeveld in het Architectuurinstituut

DEN HAAG - Hij wordt vergeleken met groter zieners als Frank Lloyd Wright en Le Corbusier. Een schacht van 20 kilometer naar het middelpunt van de aarde, een plan voor de herbebossing van Nederland en een ontwerp voor een nieuwe stadswijk met volkstheater in het Vondelpark zijn een aantal van zijn opmerkelijke, niet gerealiseerde, voorstellen. Het zijn slechts enkele voorbeelden van de verbeeldingskracht van Hendrik Wijdeveld (1885-1987), de grootste visionair uit de Nederlandse architectuurgeschiedenis. Voor Wijdeveld was de wereld een totaaltheater waarin hij zijn dromen kon ensceneren. Tegenover de beeldloze, wetenschappelijke stedenbouw van het modernisme zette hij een visueel spektakel. Het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) presenteert van 30 januari tot en met 21 mei 2006 de tentoonstelling "Ontwerp het Onmogelijke: De wereld van architect Hendrik Wijdeveld" over het oeuvre van een architect die meer dan 100 jaar oud is geworden.

Het NAi maakt van de tentoonstelling over Hendrik Wijdeveld een theatraal spektakel van tekeningen, licht, film en geluid. In de verduisterde zaal bevindt zich een enorme verlichte ring. Buiten de ring zweven honderd aangelichte tekeningen. Aan de binnenzijde wordt een animatiefilm geprojecteerd die een reis door het hoofd van Wijdeveld verbeeldt.

De theatrale planologie van Wijdeveld is nu weer actueel. De westerse stad verliest zijn vorm doordat de grenzen van stad en land vervagen. Door ongecontroleerde groei langs uitvalswegen lost de stad op in een verstedelijkt landschap. Er worden momenteel nieuwe ontwerpinstrumenten ontwikkeld om deze chaos te ordenen. Met zijn concept van de "stedenloze stad" zocht Wijdeveld hiervoor een nieuwe vorm.

Reizend langs de grote steden van Europa constateerde Wijdeveld al in het begin van de twintigste eeuw dat de moderne metropool dreigde te exploderen. Met de komst van de moderne massamedia en de toenemende mobiliteit verloor de stad steeds meer zijn fysieke samenhang en werd een ingewikkeld complex van indrukken. Wijdeveld zette de mens weer centraal en nam de waarnemingspsychologie van het theater als uitgangspunt. Een nieuw cultuurideaal ontstond: leven en kunst smolten samen in een "totaalkunstwerk". Het onderscheid tussen publiek en acteurs vervaagde. In 1918 bracht Wijdeveld deze invloeden samen in zijn Volkstheaterproject: een stadswijk in het Vondelpark, bekroond met een gigantisch theater.

De stad was volgens Wijdeveld een achterhaald verschijnsel. Hij zocht naar een meer organische samenhang van bebouwing en natuur. Hij wilde orde scheppen vanuit het landschap in plaats vanuit een stedelijke omgeving. Gebouwen werden bevrijd van de knellende banden van straten en pleinen en ingezet om in samenhang met het landschap voortdurend wisselende situaties te creëren. Hij had plannen om bestaande steden af te sluiten met een ring van torens. Als dramatische accenten in het landschap vervulden ze nog slechts de functie van een monument. Zo zette hij zijn theaterervaring in om het landschap te ensceneren en collectieve ervaringen op te roepen. Daarmee liep hij vooruit op onze actuele beleveniseconomie, waarin een dergelijke totaalregie juist zo gemist wordt.

Er verschijnt een publicatie bij de tentoonstelling "Ontwerp het Onmogelijke". In dit boek worden de achtergronden van Wijdeveld's theatrale planologie belicht. Tien belangrijke projecten worden nader toegelicht en gevisualiseerd in een beeldessay van 75 reproducties uit het Wijdeveld-archief. Teksten door Jean-Paul Baeten en een inleiding van Aaron Betsky. Informatie: uitgever NAi Publishers, vormgeving: Stout/Kramer, geïllustreerd (kleur en zwart/wit), paperback, ingebonden, 128 pagina's, formaat: 23 bij 22 cm, Nederlandse editie, ISBN 90-5662-497-0, prijs € 24,50.

Vlnr. Ontwerpen van Hendrik Th. Wijdeveld Vondelparkproject met het Grote Volkstheater, Amsterdam (1918), Twaalf hooghuizen voor het Gooi (1957) en onderzoekscentrum met schacht van 15 mijl (1944). Beelden Collectie NAi.

Dynamo en het Patronaat door diederendirrix

DEN HAAG - Ongeveer tegelijkertijd realiseerde diederendirrix twee vergelijkbare opgaven: het jongerencentrum Dynamo te Eindhoven en poppodium het Patronaat in Haarlem. Beide opdrachten begonnen in het jaar 2000 en werden recent voltooid. Diederendirrix ontwierp in Haarlem en Eindhoven nieuwe invullingen voor binnenstedelijke locaties. Beide situaties vroegen om een compacte oplossingen voor een relatief klein kavel. Het Patronaat is een ontworpen door het team van Paul Diederen, Dynamo door Bert Dirrix en medewerkers.

Om het programma op de krappe locatie van het Haarlemse poppodium het Patronaat te realiseren zijn de twee zalen boven elkaar geplaatst. Op de kelderverdieping bevindt zich de kleine zaal en op de eerste verdieping de grote zaal. Vanuit de foyer kijken de bezoeker neer op de laad- en losstraat op de begane grond. 's Avonds is vanaf de straat de levendigheid in het poppodium te zien door de verschillende glazen puien.

Het jongerencentrum Dynamo te Eindhoven maakt deel uit van het door Jo Coenen ontworpen masterplan Smalle Haven. Het gebouw staat op de hoek van de Smalle Haven met de Ten Hagestraat, het heeft hier een opvallende scherpe hoek. Aan het Catharinaplein is er een 12 meter hoge "urban-window". Achter deze pui bevindt zich het atrium dat het centrum is van het jongerencentrum. Vanuit hier zijn de uiteenlopende activiteiten van het centrum te bereiken, waaronder de zaal voor concerten, films en theater met 550 plaatsen of de fitness-, repetitie- en vergaderruimten.

Er is een projectboek over beide gebouwen te koop bij diederendirrix, telefoonnumer: 040-2606740.

Vlnr. Boven het Patronaat met de voorgevel, trappenhuis en doorsnede over de twee zalen. Onder Dynamo met het exterieur, twee beelden van het atrium en een doorsnede over hetzelfde atrium. Fotografie door Arthur Bagen, Eindhoven. Doorsneden door diederendirrix.

Schetsontwerp nieuwbouw Filmmuseum gepresenteerd

DEN HAAG - Het schetsontwerp voor de nieuwbouw van het Filmmuseum is vandaag gepresenteerd aan staatssecretaris voor Cultuur Medy van der Laan (D66). Het ontwerp van het Weense architectenbureau Delugan Meissl Associated Architects zal naar verwachting in 2009 in gebruik worden genomen.

Eind juni 2005 koos een selectiecommissie onder leiding van Rijksbouwmeester Mels Crouwel het Weense architectenbureau Delugan Meissl Associated Architects om het nieuwe gebouw voor het Filmmuseum te ontwerpen. Projectontwikkelaar ING Real Estate Development gaf vervolgens de opdracht tot het maken van een schetsontwerp. Het architectenbureau Delugan Meissl zal het schetsontwerp de komende maanden uitwerken tot een definitief ontwerp.

De architect zegt over het schetsontwerp: "Het Filmmuseum is ontworpen als beeldhouwwerk. De gladde, kristallijnen vorm van de vlakken reflecteert het licht op talloze manieren, waardoor het gebouw - ook vanuit de verte - telkens een ander uiterlijk krijgt. Zo verwijst het gebouw naar de cinematografie: een spel van licht en beweging. Door de locatie van het museum, waar het land overgaat in water, vormt het museum een "brug" tussen Amsterdam-Noord en het Centrum, een ruimtelijke overspanning van de twee polen".

In 2009 verhuist het Filmmuseum naar een nieuwe locatie aan de noordelijke IJ-oever, schuin tegenover het Centraal Station van Amsterdam. Naast vier filmzalen (met respectievelijk driehonderd, tweemaal honderdtwintig en tachtig zitplaatsen) zullen in het nieuwe gebouw een bibliotheek, een studiecentrum, een café-restaurant, een museumwinkel en werkruimten gehuisvest worden. Ook is er ruimte voor tentoonstellingen en educatieve activiteiten. Het Filmmuseum zal deel uitmaken van een nieuwe Amsterdamse stadswijk, Overhoeks, waaraan reeds sinds juli 2005 gebouwd wordt. In Overhoeks, genoemd naar de markante Overhoeks-toren (bekend als de Shell-toren), komen woningen, scholen, horecagelegenheden, een oeverpark, culturele voorzieningen, winkels en veel groen.

Ontwerpen voor wederopbouw van New Orleans in het Architectuurinstituut

DEN HAAG - Nieuwe scholen, een duidelijke stadskern en een nieuw vormgegeven landschap in relatie tot de rivier: in New Orleans moet na de desastreuze vernielingen door orkaan Katrina alles worden opgebouwd. Maar hoe? New Orleans heeft dringend behoefte aan inspirerende plannen voor de wederopbouw. Het Nederlands Architectuur instituut (NAi) heeft daarom samen met de architectuurschool van Tulane in New Orleans en het Amerikaanse kunsttijdschrift Artforum aan zes befaamde ontwerpbureaus uit Nederland en Amerika gevraagd om een eerste visie op wijk, stad en regio van het nieuwe New Orleans te ontwikkelen. De benaderde ontwerpers zijn MVRDV, Ben van Berkel (UN Studio) en Adriaan Geuze (West 8) uit Nederland, en Huff + Gooden Architects, Morphosis en Hargreaves Associates uit Amerika. Van 20 januari tot en met 12 maart toont het NAi hun voorstellen voor een "Newer Orleans". Tijdens de tentoonstelling worden er debatten over watermanagement en aanverwante onderwerpen georganiseerd in Rotterdam en New York.

"Newer Orleans - A Shared Space" is een tentoonstelling die gedeelde ruimten en symbolen voor New Orleans presenteert. Er wordt nu al druk gewerkt aan de wederopbouw van deze verwoeste stad maar in dat proces zullen vooral de bestaande structuren en stedenbouwkundige vormen terugkeren. De vraag is of de stad ook een andere toekomst kan hebben, waarin er op een nieuwe manier een gevoel van betrokkenheid met elkaar, met het politiek-economische systeem en met het landschap kan worden omkaderd door architectuur.

De ontwerpers MVRDV, Ben van Berkel (UN Studio) en Adriaan Geuze (West 8) en Huff + Gooden Architects, Morphosis en Hargreaves Associates zijn gevraagd op de drie schaalniveaus wijk, stad en regio een visie te ontwikkelen op de gemeenschappelijke ruimten die de stad weer bij elkaar kunnen brengen. Op het niveau van de wijk zijn MVRDV en Huff + Gooden Architects gevraagd een school te ontwerpen, op de schaal van de stad zal een centrale "mediatheque" worden ontworpen (Ben van Berkel en Morphosis), en voor de regio wordt aan de landschapsarchitecten gevraagd om een herkenbaar landschap te ontwerpen (Adriaan Geuze en Hargreaves Associates). In de ontwerpen dient onder meer de relatie tussen geografische, architectonische en publieke structuren te worden uitgediept.

Het ontwerp met de titel Hill van MVRDV is een soort terp. Naar aanleiding van een kindertekening ontwierp MVRDV een schoolcomplex in een heuvel. Behalve dat het gebouw zo beschermt is tegen het water biedt deze vorm ook bescherming tegen de onveilige omgeving. Het ontwerp voor de mediatheque van UN Studio heeft de vorm van een "Ziggurat" die als "communicator" moet werken.

De resultaten die in de tentoonstelling te zien zijn dienen ter inspiratie voor het verdere wederopbouwproces. Op 16 februari 2006 organiseert het NAi in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting een debat over de risico's die Nederland loopt op het gebied van het watermanagement en over stadsstructuren. In New York organiseert het Amerikaanse tijdschrift Artforum een debat waarbij de relevantie van deze ontwerpen niet alleen voor New Orleans, maar ook voor de stedelijke cultuur in het algemeen centraal staat.

Links Hill van MVRDV, rechts de mediatheque door UN Studio, foto's Bart van Hoek.

Kort Nieuws 16-01-2006

In Ahoy' Rotterdam wordt van 25 tot en met 27 januari 2006 De Vakbeurs GEVELtotaal 2006 gehouden. De beurs toont bezoekers alles over de "schil" van het gebouw, inclusief het dak als "vijfde gevel". Tijdens de beurs zal de winnaar van de Architectuurprijs 2006 worden bekend gemaakt. De inzendingen voor deze prijs worden beoordeeld door een door stichting Booosting samengestelde jury.

Er zijn plannen voor een tweede tijdelijke fietsflat op het Stationseiland bij Amsterdam Centraal. Deze moet in september aan het IJ komen te liggen. Het ontwerp is van VMX Architects, die ook de eerste fietsflat ontwierpen. Het ontwerp van deze eerste fietsflat was genomineerd voor de NAI architectuurprijs 2001.

De door Architectenbureau Paul de Ruiter ontworpen Villa Deys heeft de derde prijs gewonnen in de categorie Health & Care van de contractworld.award 2006.

Recensie: Situation/KCAP Architects & Planners

DEN HAAG - In 1989 werd het ontwerpbureau Kees Christiaanse Architects & Planners opgericht. Inmiddels is het een internationaal bureau met 55 medewerkers dat werkt aan stedenbouwkundige en architectonische opgaven. Sinds 2001 is de naam vereenvoudigd tot KCAP architects & planners. Het Rotterdamse bureau werkt samen met het mede door Christiaanse opgerichte ASTOC in Keulen. Eind vorig jaar verscheen Situation/KCAP, dit is het eerste uitgebreid overzicht van het werk van KCAP architects & planners.

Zoals de titel al suggereert behandelt het boek vanuit het thema situatie een overzicht van de stedenbouwkundige en architectonische projecten van KCAP. Deze ontwerpen zijn ondergebracht in de hoofdstukken Waterfront (de herontwikkeling van oude havengebieden in steden), Waiting Land (hergebruik van niet in gebruik zijnde gebieden buiten het stadscentrum), Landscape (uitbreidingswijken), MUD (knooppunten met Multi-Use Development) en Valley (Kenniscentra, verwijzend naar Silicon Valley). Elk van de hoofdstukken bestaat uit een introductie door Kees Christiaanse, een overzicht van door KCAP ontworpen projecten en tot slot een meer uitgebreide analyserende tekst. Schrijvers van deze laatste teksten zijn Philip Ursprung, Wouter van Stiphout, Werner Sewig en Richard Marshall. De vijf hoofdstukken worden voorafgegaan door een interview met de vier partners van KCAP: Kees Christiaanse, Han van den Born, Ruurd Gietema en Irma van Oort.

Dit boek is het eerste overzichtswerk dat onder de naam KCAP verscheen. In 1999 is wel een glossy publicatie met de titel "Kees Christiaanse" uitgegeven bij 010 Uitgevers. Hoewel in beide boeken deels dezelfde ontwerpen aan bod komen focust KCAP/Situation zich meer op het stedenbouwkundige werk en de positie die het werk van KCAP inneemt. Het boek is meer dan een bureaupresentatie door de uitgebreide artikelen bij elk hoofdstuk. Aardig zijn ook de tekst van Shiuan-Wen Chu over werken in China en een artikel over het Kaisersrot computer-programma waarmee KCAP het stedenbouwkundig plan van Veld 12 van Schuytgraaf heeft ontworpen. Het enige storende aan de vormgeving van het boek zijn de grote hoeveelheid grofkorrelige kunstzinnige zwart-wit afbeeldingen. Kortom KCAP/Situation is een interssant boek voor iemand die meer wil weten over KCAP of meer algemeen geïnteresseerd is in een ontwerpbureau dat zowel op stedenbouwkundig als architectonisch terrrein actief is.

Vormgeving door Irma Boom, geïllustreerd (in kleur en zwart/wit), paperback, ingebonden, 480 pagina's, formaat: 20,5 x 27 cm, Engelse editie, ISBN 90-5662-447-4, prijs € 49,50.

Het boek, afbeelding door NAi Publishers.

Kort Nieuws 12-01-2006

De tentoonstelling Erick van Egeraat: The Value of Beauty in Bacinol EXPO te Delft is velengd. In plaats van tot en met 15 januari is de tentoonstelling tot en met zondag 29 januari te zien.

Tot en met zondag 5 maart 2006 is de expositie "Kruising" van Kingma Roorda architecten in het ABC architectuurcentrum te Haarlem te zien. Er worden zes projecten getoond van dit in 1989 door Klaas Kingma en Ruurd Roorda opgerichtte architectenbureau. Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie met een essay van Bernard Colenbrander.

Ook in ABC Architectuurcentrum is de expositie "Over schetsen" van architect Jeanne Dekkers. Zij is onder meer bekend door haar ontwerp voor het Limburgs Museum in Venlo. De tentoonstelling laat een selectie van 20 ontwerpschetsen zien. De schetsen zijn gepubliceerd in de zomer van 2005 in het gelijknamige boek van Dekkers.

Brede school Leidsche Rijn in gebruik genomen

DEN HAAG - Morgen, woensdag 11 januari, opent de door Venhoeven CS ontworpen brede school 't Zand in Leidsche Rijn haar deuren voor de eerste leerlingen. De nieuwbouw huisvest twee basisscholen, twee kinderdagverblijven, een vrijetijdscentrum en buitenschoolse opvang. Een hortus, aula en gymzaal vormen samen het multifunctionele hart van het schoolgebouw en maken het tot een levendig centrum voor de hele buurt. Het is een gebouw voor jong en oud. In april wordt de brede school officieel geopend.

Forum 't Zand is gelegen in een archeologisch park met Romeinse resten, temidden van fruitbomen, oude kassen en romantische overblijfselen uit een recent tuinderverleden. Om de waardevolle ondergrond en de omliggende natuur zo veel mogelijk onaangetast te laten is gekozen voor een compact gebouw. Ruimtes worden meervoudig gebruikt en speelpleinen bevinden zich op het dak.

De architect wil met het gebouw aansluiten bij de ervaringswereld van kinderen die steeds meer gebaseerd is op film, internet en games. In het persbericht van Venhoeven CS wordt gesteld dat de vorm, het materiaalgebruik en de detaillering van de gevel eerder doen denken aan een ruimtevaartuig dan aan een schoolgebouw. Ton Venhoeven vergelijk het gebouw ook met een orka met zijn witte buik en donkergrijze rug.

Forum 't Zand is behalve een educatief gebouw ook een speeltuin, waar je elkaar tegenkomt en waar je met elkaar leert omgaan. Centraal in het gebouw ligt een hal die ontworpen is als een hortus. Het is een lichte, overdekte multifunctionele ruimte waar kinderen, ook als het slecht weer is, kunnen spelen. Op andere tijdstippen is het de ontmoetingsruimte van het vrijetijdscentrum of foyer van de aula. In deze ruimte hangt een aula die uitzicht biedt op de naastgelegen sportzaal. Tijdens festiviteiten kunnen de sporthal en aula worden samengevoegd.

Door het wegschuiven van scheidende wanden tussen speellokalen en verkeersruimte ontstaan desgewenst grote speelpleinen die strategisch liggen ten opzicht van de aanwezige keukens in het gebouw. De speelruimtes van de oudere kinderen zijn direct gekoppeld aan de buitenspeelplaatsen op het dak. De zo ontstane ruimtes dienen voor de tussen- en naschoolse opvang.

De gevel is grotendeels opgebouwd uit geperforeerde aluminium cassetteplaten. In de gevel is LED-verlichting geïntegreerd. Installaties en afvoeren zijn weggewerkt achter de "aluminiumsluier" of ze vormen een vanzelfsprekend onderdeel van het gevel patroon. Naar beneden toe gaat het aluminium naadloos over in een gezeefdrukt hardglas. Veel ramen zijn weggewerkt in het gevelvlak, enkelen steken echter naar binnen of buiten uit.

Vlnr. de zuidgevel, een detail van de gevel, het interieur en twee langsdoorsneden. Foto's door Luuk Kramer, doorsneden door Venhoeven CS.

Kort Nieuws 09-01-2006

Ton Venhoeven (1954) geeft om dinsdag 10 januari om 20.15 uur een lezing in de Brakke Grond te Amsterdam. Ton Venhoeven richtte in 1995 VenhoevenCS op. Hij ontwierp onder andere het gebouw voor de Voedsel en Warenautoriteit in Zwijndrecht (1998 - 2003) en de Schaeferbrug in Amsterdam (1997-2001). ARCAM organiseert de lezing. Zie voor meer informatie over kaartverkoop en het adres de onderstaande website.

Jan Hoogstad geeft aanstaande donderdag 12 januari om 18.300 uur een lezing in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) te Rotterdam. In zijn lezing "Van bouwkunde naar bouwkunst" gaat hij in op de rol van de architect als sferenbouwer. De lezing "Van bouwkunde naar bouwkunst" uit de reeks architect@nai, vindt plaats in het Auditorium van het NAi, toegang € 7,00 (korting € 4,50, Vrienden van het NAi gratis). In deze reeks spreekt iedere tweede donderdag van de maand een architect uit de na-oorlogse periode over prangende thema's, vergeten fascinaties en bijzondere ontwikkelingen. Na Jan Hoogstad volgen: Cees Dam (9 februari 2006), John Habraken (9 maart 2006), Wytze Patijn (13 april 2006) en Frans van Gool (11 mei 2006).

Eind 2005 verscheen het boekje "Nieuwe Jaarringen voor de Meerpaal". Het behandelt de geschiedenis van De Meerpaal, de verloedering en het nieuwe plan van Atelier Pro. Deze uitgave van Atelier PRO is onder andere te koop in diverse Haagse boekhandels, het NAi en Architectura & Natura in Amsterdam.

Zwarts en Jansma heeft in opdracht van Ballast Nedam, FC Dordrecht en Van der Valk Hotels een multifunctioneel stadion ontworpen. Het project bestaat uit een 6.000 plaatsen tellend voetbalstadion een hotel met 186 kamers met congrescentrum, restaurant, fitnessruimte en casino. De locatie voor het nieuwe stadion ligt aan de snelweg A16. Door Ballast Nedam is aan stedenbouwkundige Ashok Bhalotra van Kuiper Compagnons gevraagd de mogelijkheden van herontwikkeling van het bestaande stadionterrein aan de Krommedijk te onderzoeken.

Recensie: Archplus 174 - Pro-jekte OMA

DEN HAAG - Het Duitse archplus - zeitschrift für Architectur und Städtebau - bracht in december twee themanummers over Rem Koolhaas en OMA/AMO uit. Nummer 175 gaat over werk van denktank AMO. Nummer 174 gaat over recent werk van OMA, dit themanummer wordt hier besproken.

Centraal in het tijdschrift staan recente gebouwde projecten als de Seatlle Public Library, het Casa da Musica in Porto en ontwerpen als het Charles and Dee Wyly theater in Dallas en het prijsvraagontwerp voor de Verticale Campus in Tokyo. Van elk van de projecten is een groot aantal afbeeldingen opgenomen met toelichtende tekst van OMA/Koolhaas. Het Casa da Musica wordt het meest uitgebreid behandeld met onder meer een 3D model waarin de verkeersruimten zijn aangegeven. Opvallende afwezige is het veel gepubliceerde ontwerp voor de televisiemaatschappij CCTV in Beijing. Alleen foto's van Ole Scheeren en Rem Koolhaas bij de start van de bouw zijn opgenomen.

Verder zijn in het Duitstalige tijdschrift artikelen over de ontwerpers Petra Blaisse (Inside Outside) en de vorig jaar overleden Maarten van Severen die regelmatig met Koolhaas samenwerkten. In "Baufocus" wordt in gegeaan op het materiaalgebruik van het Casa da Musica. Een artikel door Alexander D'Hooghe over de rol van monumentaliteit in het werk van OMA, een kritische tekst over de "programma-architectuur" van de Seattle Public Library, een tekst waarin de rol van het panorama in het werk van Le Corbusier en OMA's ambassade in Berlijn wordt vergeleken en een interview met Rem Koolhaas maken de uitgave kompleet.

Archplus 174 - Pro-Jekte OMA is een interessant themanummer voor iedereen die geïnteresseerd is in het actuele werk van OMA. Het Duitstalige tijdschrift is verschenen in december 2005, 98 pagina's, prijs € 14,00. Zie voor meer informatie onderstaande website.

Hieronder het tijdschrift met enkele pagina's. Fotografie pagina's 52-53 Philippe Ruault/Collage Arno Löbbecke/archplus. Fotografie pagina's 60-61 Charlie Koolhaas/Anh-Linh Ngo/Nikolaus Kuhnert. 3D afbeeldingen door Arno Löbbecke.

Kort Nieuws 05-01-2006

De Nederlandse architectenbureau's OMA en Search zijn uitgenodigd om een schetsontwerp te maken voor het Afrikaanse Instituut van Wetenschap en Technologie (AIST). Dit instituut wil ln Abuja in Nigeria een eerste campus realiseren. Buitenlandse bureaus die geselecteerd zijn Allies and Morrison architects (Groot Brittanië), Rafael Vinoly architects (VS), Saucier + Perrotte architectes (Canada) en Massimiliano Fuksas architetto (Italië). Het door het Nelson Mandela Instituut gesteunde AIST wil meerdere campussen gaan bouwen voor wetenschappelijk onderwijs in het zuidelijk deel van Afrika.

Cepezed en DHV hebben de competitie voor het nieuwe hoofdkantoor van de Vietcombank in Ho Chi Minh City (Vietnam) gewonnen. Het met 200 meter hoogste gebouw van Vietnam moet 52 verdiepingen krijgen. Op een locatie aan de Saigon rivier moet de 77.000 m² grote toren verrijzen.

Benthem Crouwel heeft de competitie voor De Maaswaard in Venlo gewonnen. De andere deelnemers waren Architecten aan de Maas, Herman Hertzberger en Loxodrome. In de Maaswaard komen 100 koop- en huurwoningen en een woonzorgcomplex.

Architecten en Gebouwen Top 20 editie 2005

DEN HAAG - In 2005 waren Neutelings Riedijk wederom de meest populaire architecten op Architectuur.ORG. Office for Metropolitan Architecture (OMA) staat op de tweede plaats.

De Erasmusbrug was de meest bezochte projectpagina in de gids. Op positie twee en drie volgen de kubuswoningen van Piet Blom in Rotterdam. Ook hier blijkt wederom Neutelings Riedijk weer populair met vier projecten in de top 20. De hoge score van dit bureau in deze lijsten is deels te verklaren door het ontbreken van eigen website. De hoge positie voor de Zwarte Madonna van Carel Weeber is te verklaren door de publiciteit rond de sloopplannen van dit woongebouw.

Deze twee top 20 lijsten zijn samengesteld op basis van de statistieken van Architectuur.ORG over de periode van januari tot en met december 2005. In deze periode bezochten zo'n 185 duizend bezoekers Architectuur.ORG en werden meer dan 1 miljoen pagina's bekeken. De lijsten vormen een top 20 allertijden van architecten en gebouwen in Nederland.

230.000 bezoekers Architectuurinstituut

DEN HAAG - In het buitenland bezochten in 2005 ruim 122.000 bezoekers de reizende tentoonstellingen van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) in onder meer Jakarta, Praag, Zürich, Barcelona en Sao Paolo. In eigen land bezochten afgelopen jaar ruim 108.000 mensen het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). De stijging van 10 procent ten opzichte van 2004 is te wijten aan het succesvolle lezingenprogramma, waarmee het NAi in de loop van 2005 is begonnen. Ook in 2006 zal het NAi regelmatig lezingen en discussies met bekende architecten, filosofen en vormgevers uit binnen- en buitenland organiseren.

Het NAi verwacht de stijgende lijn in bezoekcijfers in 2006 en 2007 te kunnen voortzetten. Voor 2006 staan onder andere tentoonstellingen gepland over de architect Wijdeveld, over de wederopbouw van New Orleans, Gispen en de hedendaagse architectuur in China. De Parade zal net als in 2005 in en om het NAi plaatsvinden en betekent wederom een feestelijke samenwerking tussen architectuur en theater. In het nieuwe Open Maquettedepot van het NAi in een van de Schiehallen van de Van Nelle Ontwerpfabriek, zullen in 2006 restauraties van maquettes plaatsvinden in aanwezigheid van publiek. Voor Huis Sonneveld, de museumwoning van het NAi ingericht met Gispenmeubilair, wordt een nieuw rondleidingenprogramma ontwikkeld. In het Architectuurjaar 2007 staan twee grote publiektrekkers gepland: de wereldpremière van de overzichtstentoonstelling over Le Corbusier, en een uitgebreide tentoonstelling over Cuypers.

Rotterdamse maquettes naar depot Architectuurinstituut

DEN HAAG - Een twintigtal bijna honderd jaar oude maquettes wordt vrijdag 13 januari 2006 overgedragen door de wethouder Kunstzaken van Rotterdam, Stefan Hulman, aan het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). De maquettes zijn gemaakt voor de in 1912 uitgeschreven prijsvraag voor een nieuw Raadhuis van Rotterdam. Vanwege het belang dat de gemeente Rotterdam aan deze maquettes hecht, worden de uiterst kwetsbare gipsen modellen op dit moment verhuisd van de zolder van het Raadhuis naar het recentelijk geopende NAi Open Maquettedepot in een van de Schiehallen van de Van Nelle Ontwerpfabriek. In de loop van het jaar start de restauratie van de maquettes. Op gezette tijden organiseert het NAi live-restauraties, zodat het publiek de restauratie kan volgen. Op 21 januari 2006, tijdens een publieksdag, worden de nog niet gerestaureerde maquettes in het NAi Open Maquettedepot aan het publiek getoond.

De acquisitie van de Rotterdamse Raadhuismaquettes door het NAi is uiterst fascinerend door de historie van de objecten zelf. De maquettes bevinden zich sinds 1920 op de zolder van het Rotterdamse Raadhuis en hebben hier, net als het raadhuis zelf, het bombardement op Rotterdam ternauwernood overleefd. De maquettes zijn getuigenissen van een vooroorlogs verleden en van de Nederlandse architectuur van het begin van de twintigste eeuw. Het Rotterdamse Raadhuis aan de Coolsingel is een van de meest karakteristieke voorbeelden van representatieve, op de Franse Beaux-Arts gebaseerde, bouwkunst in Nederland. Van dit gebouw zijn ruim twintig maquettes bewaard gebleven, vier van de prijsvraag die er aan voorafging en een reeks detailmaquettes. De maquettes zijn bijzonder vanwege hun ouderdom, het gebruik van het materiaal gips, de gevarieerde samenstelling en het monumentale formaat in combinatie met een gedetailleerde uitvoering. Hierdoor zijn de maquettes heden ten dage zeldzame overblijfselen van een eeuwenoude traditie in het werken met gips.