Nieuws archief - Juli 2005

Kort Nieuws 15-7-2005
Maquettes Architectuurinstituut verhuizen naar depot Van Nellefabriek
Architectuurgids Haarlem verschenen
Architectuurinstituut over Raadsadvies: "Rijksoverheid moet verantwoordelijkheid nemen"
"Suitcase Architecture" in ARCAM
Documentaire over bouwproces "Sluijmer-huis" in Utrecht op TV

Kort Nieuws 15-7-2005

Baunetz meldt dat de bouw van het door Erick van Egeraat Associated Architects ontworpen universiteitsgebouw in Leipzig is begonnen. Op 15 juli werd de eerste steen aan het Alexanderplatz gelegd. Het 140 miljoen euro kostende project komt op de plaats van de door het DDR-regime gesloopte Paulinerkerk.

Twee fietsviaducten naar ontwerp van Hans van Heeswijk architecten zijn in aanbouw. De bruggen komen over de A4 bij Leidscheveen en Leidschendam. Het zuidelijke viaduct is voor fietsers en voetgangers, het noordelijke viaduct is ook voor trams en bussen.

Atelier Zeinstra Van der Pol gaat het nieuwe Frisia-museum ontwerpen. Ze kregen de opdracht voor het definitieve ontwerp na een meervoudige opdracht aan vier Nederlandse architecten. Het ontwerp van Herman Zeinstra toont een driedeling van het gebouw die overeenkomt met de verschillende functies. Het voorste deel is het "Publieke huis" dat vrij toegankelijk is. Hier zijn winkel, museumcafé en terras, auditorium, bibliotheek, educatieruimte en kantoren gevestigd. Het tweede deel, het "Collectiehuis" voor de vaste collectie met 26 zalen en een beeldentuin. Het derde deel, het "Gastenhuis" met 14 zalen biedt ruimte aan de naoorlogse collectie en tijdelijke tentoonstellingen. In totaal heeft het gebouw een vloeroppervlakte van ruim 9000 vierkante meter. De drie delen worden met een lange gang - de as van het gebouw - met elkaar verbonden.

Maquettes Architectuurinstituut verhuizen naar depot Van Nellefabriek

DEN HAAG - Hoe bewaren we op de beste manier 400 bijzondere maquettes uit de Rijkscollectie en maken ze permanent zichtbaar voor publiek? Dat is de vraag waar het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) zich de afgelopen tijd over boog, omdat de Rijkscollectie maquettes van het NAi uit zijn jas groeit. De oplossing is het nieuwe NAi Open Maquettedepot in Schiehal 1 van de Van Nelle Ontwerpfabriek. De fragiele maquettes worden van 18 tot en met 25 juli verhuisd naar hun nieuwe onderkomen en zijn na de opening van het depot op 8 september op vaste momenten en op afspraak door publiek te bekijken. In het depot is een restauratieatelier opgenomen waar restauraties live kunnen worden gevolgd.

Bijzonder aan een open depot is dat het een museale collectie-in-opslag permanent zichtbaar maakt voor publiek. Hiermee wil het NAi zijn publiek een kijkje achter de schermen bieden. Bezoekers krijgen een beeld van de informatiewaarde en de variëteit van de maquettecollectie en zien hoe een maquette wordt gerestaureerd en geconserveerd. In het depot worden diverse soorten maquettes bewaard: schetsmaquettes, presentatiemaquettes en documentatiemaquettes van uiteenlopende materialen als hout, kunststof, gips, papier, karton, ijzer. In een speciaal atelier worden restauraties uitgevoerd die door de glazen deuren voor bezoekers live te volgen zijn. Het architectenbureau Van den Broek en Bakema ontwierp het depot dat bestaat uit een klimaatbox van 600 m² die los geplaatst is in de Schiehal.

Voor publiek is het depot voor het eerst open op zaterdag 10 september van 10 tot 17 uur tijdens de Open Monumentendagen. Daarna is het depot op een vaste middag onder begeleiding open voor publiek en op afspraak.

Architectuurgids Haarlem verschenen

DEN HAAG - Onlangs is de Architectuurgids Haarlem bij Uitgeverij 010 verschenen. Hier volgt een recensie.

Na een introductie van 20 pagina's over de ontwikkeling en de geschiedenis van Haarlem door Van der Weiden volgen de gebouwbeschrijvingen. Er worden 230 projecten beschreven, van de Amsterdamse Poort uit de 14e eeuw tot het nog niet voltooide Gerechtsgebouw De Appelaar van Hubert-Jan Henket. Vanzelfsprekend ligt bij een gids over Haarlem het accent op oudere projecten. Toch worden ook de gebouwen uit de laatste 15 jaar uitgebreid behandeld. Onder deze recente ontwikkelingen vallen ontwerpen van Thijs Asselbergs, Herman Zeinstra en Liesbeth van der Pol, de experimentele woningbouw in de Zuidpolder en de Toneelschuur.

De gids laat bekende, maar ook minder bekende gebouwen uit Haarlem zien. Van al deze projecten zijn 1 of meerdere kleurenfoto's opgenomen. Interessant is dat zo allerlei verschillende stromingen aan bod komen. Een minpuntje is dat er voor enkele projecten weinig aandacht is, zo wordt het door Uytenhaak ontworpen kantoorgebouw aan het Kennemerplein met een kwart pagina afgedaan, terwijl er meerdere projecten van een bureau als Atelier Zeinstra Van der Pol heel uitgebreid worden besproken. De historische kaarten van de stad bij de introductie verhelderen de ontwikkeling van Haarlem. Behalve de soms dus wat onevenwichtige samenstelling is Architectuurgids Haarlem een prima boek voor de architectuurliefhebber die Haarlem bezoekt.

De gids met 176 pagina's kost 22,50 euro. Het boekje is achterin voorzien van een naam- en adressenindex en twee kaarten van de stad. Tekst/samenstelling door Wim de Wagt, fotografie door Jos Fielmich.

De omslag en twee pagina's uit de gids. Klik voor een vergroting op de afbeeldingen.

Architectuurinstituut over Raadsadvies: "Rijksoverheid moet verantwoordelijkheid nemen"

ROTTERDAM - "De Rijksoverheid moet haar verantwoordelijkheid nemen en betalen voor wat zij vraagt en krijgt". Dat zegt het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) in zijn reactie op het raadsadvies. De Raad voor Cultuur legt in dit advies over de periode 2006-2008 een zwaarder accent op de archieffunctie van het NAi. Daarnaast spreekt de Raad zich lovend uit over de landelijke spilfunctie die het instituut op het gebied van educatie vervult en moet blijven vervullen. Echter, noch voor de archieftaak, noch voor de educatieve taak adviseert de Raad aan de staatssecretaris van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen een subsidieverhoging. Dat betekent dat voor het beheren van dit deel van de Rijkscollectie en het realiseren van een landelijk bereik voor architectuureducatie de financiële middelen ontoereikend zijn. Reden voor het NAi om de Raad te verzoeken om genoemde activiteiten waarmee het instituut zijn landelijke taak als sectorinstituut kan waarmaken, alsnog ook financieel te ondersteunen.

De maquettecollectie van het NAi groeit uit zijn jas. De depotruimte van het NAi zelf is ontoereikend. Het NAi heeft daarom een extern depot gehuurd in een Schiehal in de Van Nellefabriek. De kosten voor inrichting en exploitatie betaalt het NAi uit de, daarvoor ontoereikende, collectiemiddelen. Nu de Raad voor Cultuur in zijn advies voor 2006-2008 zwaarder dan voorheen het accent op de archieffunctie van het NAi legt, verzoekt het instituut om daarvoor dan ook de benodigde middelen ter beschikking te stellen.

Het NAi heeft samen met Stichting Premsela een landelijk Culture-project, getiteld Spacesoup, ontwikkeld. De Raad spreekt zijn waardering hiervoor uit alsook voor de landelijke spilfunctie die het NAi op het gebied van educatie vervult, maar geeft aan dat dit betaald moet worden uit de bestaande middelen. Het NAi vindt het irreëel dat een dergelijke, veelomvattende taak betaald moet worden uit de -bescheiden- middelen voor de reguliere educatieve activiteiten in eigen huis. Het instituut verzoekt de Raad en de Rijksoverheid hun verantwoordelijkheid te nemen en te betalen voor wat zij vragen en krijgen.

"Suitcase Architecture" in ARCAM

AMSTERDAM - Van 9 juli tot en met 27 augustus staan in het Amsterdamse architectuurcentrum ARCAM de vele reizen die architecten de afgelopen decennia hebben ondernomen centraal. Van de ontwerpers van zes beeldbepalende Amsterdamse gebouwen wordt de weerslag van hun excursies, studiereizen en werkbezoeken getoond in de vorm van foto's, schetsen en aantekeningen op de tentoonstelling "Suitcase Architecture". Ook wordt getracht de invloed die deze reizen op hun ontwerpen hebben gehad in beeld te brengen.

In de expositie valt een enorme tijdbalk op. Deze toont de grote tendensen in de favoriete buitenlandse bestemmingen van architecten: in de jaren zeventig moest je voor de stadsvernieuwing naar Bologna, tien jaar later reisde iedereen die geïnteresseerd was in architectuur en stedebouw naar Parijs en in de aanloop naar de Olympische Spelen van 1992 was de openbare ruimte in Barcelona een must. Sinsdien zijn reisdoelen als Japan, Brazilië en China favoriet.

Daarnaast worden in zes zeer persoonlijke presentaties de keuzes voor de fascinerende bestemmingen van Herman Hertzberger & Laurens Jan ten Kate, Herman Zeinstra, Rudy Uytenhaak, Charlotte ten Dijke, Pim Köther & Ton Salman en Claudia Schmidt getoond. Van hen worden recente projecten als het hoofdkantoor van DWR, wooncomplex Het Kwartier en een woonhuis op IJburg behandeld. Voor deze tentoonstelling zijn archieven en zolders doorzocht om schetsboeken, foto's, dia's en aantekeningen tevoorschijn te halen die tonen welke indrukken en ervaringen zijn opgedaan tijdens reizen. Bovendien wordt de invloed geïllustreerd van deze souvenirs op latere ontwerpen.

Documentaire over bouwproces "Sluijmer-huis" in Utrecht op TV

DEN HAAG - Vier jaar na de première op het Nederlands Film Festival te Utrecht is de documentaire Het Gaatje "De Dom staat er toch ook nog?" op zondag 3 juli om 19:05 op Nederland 1 voor het eerst op tv te zien. Het is uniek voor de publieke omroep om een korte documentaire te vertonen.

Het Gaatje (13min.) gaat over een geheel andere manier van wonen. De film toont de grote doorzettingskracht van een architect en de sterke tegenstand die hij opriep bij omwonenden. De film laat het bijzondere bouwproces zien van het "Sluijmer-huis". Dit werd gebouwd midden in beschermd stadsgebied, binnen de singels van de Utrechtse binnenstad - omgeven door historische panden. Bij het zien van het huis rijst de vraag: "hoe is het om te leven in een huis van slechts drie bij vijf meter, zes verdiepingen hoog, boven op een 14e-eeuwse kelder?" Hans Sluijmer maakte hierbij gebruik van glas en staal. Alleen in de kelders kunnen meubels geplaatst worden; het huis zelf is namelijk gebouwd volgens Sluijmer's filosofie van het "optimaal gebruik maken van de ruimte", waarbij ruimtes en meubels niet meer in traditionele zin worden gebruikt.

Uitzending op Nederland 1 bij de AVRO op zondag 3 juli om 19.05 uur. De herhaling is op zaterdag 9 juli om 13.40 uur.